Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Wrocław, dnia 08-12-2025 r.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie:

Przewodniczący:Sędzia Ewa Skowron

Protokolant:Monika Rzepecka

po rozpoznaniu w dniu 08-12-2025 r. we Wrocławiu

na rozprawie sprawy z odwołania Ł. W.

od decyzji (...) Oddział w F. z dnia 17.01.2025r., znak: (...)-(...)

o zasiłek chorobowy

I.  zmienia zaskarżoną decyzję (...) Oddział w F. z dnia 17.01.2025r., znak: (...) w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy prawo do zasiłku chorobowego za okres od 11.12.2024 r. do 05.02.2025 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej;

II.  koszty sądowe zalicza na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt IV U 280/25

UZASADNIENIE

(...) Ł. W. wniosła odwołanie od decyzji organu rentowego – (...) Oddział w F. z dnia 17 stycznia 2025 r. znak: (...), którą organ na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych odmówił prawa do zasiłku chorobowego za okres od 11 grudnia 2024 r. do 5 lutego 2025 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ rentowy wskazał, że z posiadanej dokumentacji wynikało, iż dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu (...) podlegała do dnia 5 sierpnia 2022 r. Następnie z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu od 6 sierpnia 2022 r. do 4 sierpnia 2023 r. Po wykorzystaniu zasiłku macierzyńskiego (...) nie zgłosiła się, nie deklarowała i nie opłacała składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, dlatego od 5 sierpnia 2023 r. nie podlegała temu ubezpieczeniu. Jednocześnie organ rentowy podniósł, że warunkiem przyznania prawa do zasiłku chorobowego było powstanie niezdolności do pracy w okresie trwania ubezpieczenia chorobowego, a w odniesieniu do (...) warunek ten nie został spełniony.

Zaskarżając decyzję (...) wniosła o jej zmianę poprzez przyznanie jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 11 grudnia 2024 r. do 5 lutego 2025 r. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności. Uzasadniając swoje stanowisko (...) wskazała, że od 3 grudnia 2020 r. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej. W okresach od 3 grudnia 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. była zgłoszona z kodem (...), od 1 lipca 2021 r. do 30 czerwca 2023 r. była zgłoszona z kodem (...) wraz z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, a od 1 lipca 2023 r. była zgłoszona z kodem (...) również wraz z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. W dniu (...) r. urodziła dziecko i w związku z tym przebywała na urlopie macierzyńskim do 4 sierpnia 2023 r. Dalej (...) podniosła, iż w dniu 14 stycznia 2025 r. otrzymała pismo od organu rentowego z prośbą o złożenie korekt dokumentów zgłoszeniowych za okres urlopu macierzyńskiego. Następnie w dniach 16 stycznia 2025 r., 17 stycznia 2025 r. oraz 19 stycznia 2025 r. przesłała do organu rentowego stosowne korekty dokumentów zgłoszeniowych. W międzyczasie, tj. w dniu 17 stycznia 2025 r. organ rentowy odmówił jej wypłaty zasiłku chorobowego za okres od 11 grudnia 2024 r. do 5 lutego 2025 r. (k. 3).

Odpowiadając na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw do jego uwzględnienia. Uzasadniając swoje stanowisko organ rentowy podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ rentowy wskazał, że (...) po zakończonym zasiłku macierzyńskim od 5 sierpnia 2023 r. przystąpiła do ubezpieczeń społecznych, ale do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego przystąpiła dopiero od 19 stycznia 2025 r. (k. 4).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

(...) Ł. W. urodziła się (...) Od 3 grudnia 2020 r. rozpoczęła wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej pod firmą (...).

W okresie od 3 grudnia 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. była zgłoszona do ubezpieczeń z kodem tytułu (...). Od 1 lipca 2021 r. do 30 czerwca 2023 r. była zgłoszona do ubezpieczeń w tym do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z kodem tytułu (...). Następnie od 1 lipca 2023 r. zgłosiła się do ubezpieczeń w tym do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z kodem tytułu (...).

Nadto (...) od 6 sierpnia 2022 r. do 4 sierpnia 2023 r. pobierała zasiłek macierzyński.

Okoliczności bezsporne.

(...) samodzielnie realizowała obowiązki związane ze sporządzaniem oraz przekazywaniem do (...) dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych. Jedynie okazjonalnie korzystała z pomocy znajomej księgowej, która – w ramach nieodpłatnej, koleżeńskiej przysługi – udzielała wsparcia w szczególności przy sporządzaniu deklaracji dotyczącej rocznego rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także w sytuacjach wymagających bardziej złożonych czynności formalnych.

Dowód: - przesłuchanie (...) Ł. W. złożone na rozprawie w dn. 08.12.2025 r., (k. 174v.-175).

(...) sporządziła oraz przekazała do organu rentowego deklarację rozliczeniowe:

- za okres 08/2023 na łączną kwotę składek 611,72 zł,

- za okres 09/2023 na łączną kwotę składek 655,82 zł,

- za okres 10/2023 na łączną kwotę składek 655,82 zł,

- za okres 11/2023 na łączną kwotę składek 655,82 zł,

- za okres 12/2023 na łączną kwotę składek 655,82 zł,

- za okres 01/2024 na łączną kwotę składek 716,75 zł,

- za okres 02/2024 na łączną kwotę składek 784,43 zł,

- za okres 03/2024 na łączną kwotę składek 784,43 zł,

- za okres 04/2024 na łączną kwotę składek 784,43 zł,

- za okres 05/2024 na łączną kwotę składek 784,43 zł,

- za okres 06/2024 na łączną kwotę składek 784,43 zł,

- za okres 07/2024 na łączną kwotę składek 789,94 zł,

- za okres 08/2024 na łączną kwotę składek 789,94 zł,

- za okres 09/2024 na łączną kwotę składek 789,94 zł,

- za okres 10/2024 na łączną kwotę składek 789,94 zł,

- za okres 11/2024 na łączną kwotę składek 789,94 zł,

- za okres 12/2024 na łączną kwotę składek 381,78 zł.

(...) w każdej ww. deklaracji rozliczeniowej wykazywała należną składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, a także składała je w obowiązującym terminie.

Dowód: - deklaracje rozliczeniowe za okres od 08/2023 do 12/2024, (k. 17-66, 95-146),

- przesłuchanie (...) Ł. W. złożone na rozprawie w dn. 08.12.2025 r., (k. 174v.-175).

(...) na poczet składek dokonała wpłat:

- w dniu 20 września 2023 r. w kwocie 611,72 zł za okres 08/2023,

- w dniu 21 października 2023 r. w kwocie 645,36 zł za okres 09/2023,

- w dniu 20 listopada 2023 r. w kwocie 10,46 zł za okres 09/2023 – dopłata,

- w dniu 20 listopada 2023 r. w kwocie 655,82 zł za okres 10/2023,

- w dniu 20 grudnia 2023 r. w kwocie 655,82 zł za okres 11/2023,

- w dniu 22 stycznia 2024 r. w kwocie 655,82 zł za okres 12/2023,

- w dniu 20 lutego 2024 r. w kwocie 716,75 zł za okres 01/2024,

- w dniu 20 marca 2024 r. w kwocie 784,43 zł za okres 02/2024,

- w dniu 21 kwietnia 2024 r. w kwocie 784,43 zł za okres 03/2024,

- w dniu 13 maja 2024 r. w kwocie 784,43 zł za okres 04/2024,

- w dniu 20 czerwca 2024 r. w kwocie 784,43 zł za okres 05/2024,

- w dniu 20 lipca 2024 r. w kwocie 784,43 zł za okres 06/2024,

- w dniu 21 sierpnia 2024 r. w kwocie 789,94 zł za okres 07/2024,

- w dniu 20 września 2024 r. w kwocie 789,94 zł za okres 08/2024,

- w dniu 21 października 2024 r. w kwocie 789,94 zł za okres 09/2024,

- w dniu 20 listopada 2024 r. w kwocie 789,94 zł za okres 10/2024,

- w dniu 20 grudnia 2024 r. w kwocie 789,94 zł za okres 11/2024,

- w dniu 20 stycznia 2025 r. w kwocie 381,78 zł za okres 12/2024.

(...) dokonywała wpłat na poczet należnych składek każdorazowo w wysokości wynikającej ze sporządzonych za dany okres deklaracji rozliczeniowej. W przypadku sporządzania korekt deklaracji rozliczeniowych za dany okres (...) niezwłocznie dokonywała dopłaty należnych składek.

Dowód: - potwierdzenia wpłat z rachunku bakowego na poczet składek za okres od 08/2023 do 12/2024, (k. 67-84, 147-165),

- przesłuchanie (...) Ł. W. złożone na rozprawie w dn. 08.12.2025 r., (k. 174v.-175).

(...) po urodzeniu dziecka w dniu 6 sierpnia 2022 r. nie została poinformowana w żaden sposób, ani też nie została pouczona przez organ rentowy o konieczności dokonania przerejestrowania w związku z rozpoczęciem pobierania zasiłku macierzyńskiego. (...) nie miał w tym zakresie samodzielnej wiedzy.

Dowód: - przesłuchanie (...) Ł. W. złożone na rozprawie w dn. 08.12.2025 r., (k. 174v.-175).

Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2025 r. (...) wystąpiła o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 11 grudnia 2024 r. do 8 stycznia 2025 r.

Natomiast wnioskiem z dnia 14 stycznia 2025 r. (...) wystąpiła o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 9 stycznia 2025 r. do 5 lutego 2025 r.

W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ rentowy stwierdził, że (...) nie dokonała przerejestrowania na czas pobierania zasiłku macierzyńskiego, a także nie dokonała ponownego zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Decyzją z dnia 17 stycznia 2025 r. znak: (...)-(...) organ rentowy odmówił (...) prawa do zasiłku chorobowego za okres od 11 grudnia 2024 r. do 5 lutego 2025 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.

Dowód: - wniosek z dn. 03.01.2025 r. – akta organu rentowego,

- wniosek z dn. 14.01.2025 r. – akta organu rentowego,

- wniosek o poświadczenie ubezpieczenia chorobowego wraz z odpowiedzią z dn. 10.01.2025 r. – akta organu rentowego,

- decyzja znak: (...) z dn. 17.01.2025 r. – akta organu rentowego.

Pismem z dnia 10 stycznia 2025 r. organ rentowy poinformował ubezpieczoną o nieprawidłowościach w dokumentach z tytułu działalności gospodarczej. Organ rentowy wskazał o konieczności złożenia korekt dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych za okres od 08/2022 r. do 08/2023 r. Jednocześnie organ rentowy poinformował, że zgodnie z obowiązującymi przepisami za okres pobierania zasiłku macierzyńskiego, z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (...) powinna podlegać obowiązkowo wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu.

(...) sporządziła przy pomocy znajomej księgowej stosowne korekty dokumentów zgłoszeniowych w terminie określonym przez organ rentowy. Sam organ rentowy również sporządził korekty z urzędu.

Dowód: - pismo organu rentowego z dn. 10.01.2025 r., (k. 13),

- przesłuchanie (...) Ł. W. złożone na rozprawie w dn. 08.12.2025 r., (k. 174v.-175).

Po zakończeniu okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego (...) regularnie sporządzała i przekazywała do organu rentowego dokumenty rozliczeniowe, uwzględniając w nich składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Uiszczała również należne składki z uwzględnieniem tej składki. Na koncie płatnika składek nie odnotowano w tym zakresie jakichkolwiek zaległości, a (...) dokonywała wpłat w sposób terminowy.

Bezsporne, a nadto:

- przesłuchanie (...) Ł. W. złożone na rozprawie w dn. 08.12.2025 r., (k. 174v.-175).

Sąd Rejonowy zważył co następuje:

Odwołanie jako zasadne podlegało uwzględnieniu.

W niniejszej sprawie odwołująca się Ł. W. domagała się zmiany decyzji (...) Oddział w F. z dnia 17 stycznia 2025 r. znak: (...)-(...), poprzez przyznanie jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 11 grudnia 2024 r. do 5 lutego 2025 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Z kolei organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania.

Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd działał w oparciu o zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazany w treści uzasadnienia, tj. o dowody z dokumentów przedłożonych przez strony oraz znajdujące się w aktach organu rentowego, dopuszczonych przez Sąd jako dowód w sprawie na podstawie art. 243 ² k.p.c., których wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości stron ani Sądu.

Ponadto Sąd dopuścił i przeprowadził dowód z przesłuchania stron z ograniczeniem do przesłuchania odwołującej się Ł. W.. Zeznania te Sąd ocenił jako w pełni wiarygodne, albowiem były one spójne, konsekwentne, logiczne oraz pozostawały w ścisłej korelacji z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, jak również w aktach organu rentowego. Odwołująca się w sposób rzeczowy przedstawiła okoliczności związane z prowadzoną przez siebie pozarolniczą działalnością gospodarczą. W swoich zeznaniach odwołująca się szczegółowo opisała procedurę sporządzania i przekazywania do organu rentowego deklaracji rozliczeniowych oraz korekt deklaracji, a także wskazała na regularne i terminowe opłacanie należnych składek za poszczególne okresy rozliczeniowe. Jej relacja była zgodna z dokumentacją zgromadzoną w sprawie, w tym z deklaracjami oraz potwierdzeniami przelewów. Sąd nie znalazł podstaw, aby odmówić zeznaniom odwołującej się waloru wiarygodności, a ich treść harmonizowała z pozostałymi dowodami, tworząc spójny i logiczny obraz stanu faktycznego.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 501 t.j.; dalej zwaną ustawą zasiłkową), świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350 t.j.; dalej zwaną ustawą systemową), zwanym dalej "ubezpieczonymi".

Takimi świadczeniami są między innymi: zasiłek chorobowy (art. 2 ust. 1 ustawy), który przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, zasiłek macierzyński (art. 2 ust. 5 ustawy), który przysługuje (...), która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko oraz zasiłek opiekuńczy (art. 2 pkt 6 ustawy), który przysługuje na warunkach określonych w Rozdziale 7 ustawy zasiłkowej. Powyższe świadczenia przysługują więc osobie objętej ubezpieczeniem społecznym.

Z kolei w myśl art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej, zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

Zasiłek chorobowy jest świadczeniem, które przysługuje osobom ubezpieczonym w przypadku niezdolności do pracy spowodowanej chorobą. Istotą zasiłku chorobowego jest kompensowanie utraty tych składników wynagrodzenia których pracownik nie uzyskuje w okresie nieświadczenia pracy wskutek niezdolności do pracy z powodu swojej choroby. Istotą prawa do zasiłku chorobowego w nieprzerwanym okresie jest ciągła niezdolność do pracy potwierdzona zwolnieniem lekarskim i świadczenie pracy w jakimkolwiek dniu tego zwolnienia powoduje utratę prawa do zasiłku przyznanego za cały okres tego zwolnienia.

Dalej należy wskazać, że w myśl art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy systemowej objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony. Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia wskazanego we wniosku następuje, o ile zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia.

W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne pozostawały między stronami bezsporne. Ustalono, że odwołująca się z dniem 3 grudnia 2020 r. rozpoczęła wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej pod firmą (...), z tytułu której podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Nie budziło również wątpliwości, że na swój wniosek została objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od 1 lipca 2021 r. do 30 czerwca 2023 r. z kodem tytułu (...), a następnie od 1 lipca 2023 r. z kodem tytułu (...). Bezsporne było także, iż w dniu 6 sierpnia 2022 r. odwołująca się urodziła dziecko, a ponadto że w okresie od 11 grudnia 2024 r. do 5 lutego 2025 r. była niezdolna do pracy.

Istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, tj. po dniu 4 sierpnia 2023 r., po stronie odwołującej się ustał tytuł do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W konsekwencji należało ocenić, czy brak trwania tego ubezpieczenia w dacie powstania niezdolności do pracy wyłączał prawo do zasiłku chorobowego za okres od 11 grudnia 2024 r. do 5 lutego 2025 r. Spór dotyczył zatem zasadniczo tego, czy niezdolność do pracy powstała w okresie objęcia ubezpieczeniem chorobowym, co stanowi warunek sine qua non nabycia prawa do świadczenia.

W tym miejscu należy podkreślić, że szczególna regulacja zawarta w art. 9 ust. 1c ustawy systemowej wprowadza odrębne zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego bądź zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Przepis ten stanowi, że jeżeli osoba prowadząca działalność spełnia jednocześnie warunki do objęcia jej obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania wskazanych świadczeń, wówczas podlega tym ubezpieczeniom właśnie z tego tytułu. Jednocześnie ustawodawca przewidział możliwość objęcia takich osób – na ich wyraźny wniosek – dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów.

Konsekwencją zatem rozpoczęcia pobierania zasiłku macierzyńskiego przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność, która przed jego uzyskaniem była objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, jest – z mocy prawa – ustanie tego ubezpieczenia. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości jego kontynuacji w okresie, w którym tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych staje się pobieranie zasiłku macierzyńskiego. Ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym może nastąpić dopiero po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, co wymaga od osoby prowadzącej działalność złożenia nowego, odrębnego wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem.

Należy również wskazać, że o ile osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności, o tyle objęcie ich dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje wyłącznie na ich wniosek i od dnia w nim wskazanego, przy czym nie może to być dzień wcześniejszy niż dzień złożenia wniosku (art. 14 ust. 1 i 1a w zw. z art. 36 ust. 3 i 5 ustawy systemowej).

Podkreślenia wymaga, że ubezpieczenie chorobowe osób prowadzących pozarolniczą działalność ma charakter dobrowolny, co oznacza, że jego trwanie zależy każdorazowo od woli ubezpieczonego. W przypadku zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, a następnie jej wznowienia, „odżywają” automatycznie jedynie ubezpieczenia obowiązkowe – emerytalne, rentowe oraz wypadkowe (art. 36a ust. 1 i 4 ustawy systemowej). Natomiast dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie podlega reaktywacji z mocy prawa. Ustawa systemowa nie przewiduje instytucji „zawieszenia podlegania” temu ubezpieczeniu, co oznacza, że każdorazowo konieczne jest ponowne wyrażenie woli ubezpieczonego poprzez złożenie stosownego wniosku.

Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt III UZP 2/19 (OSNP 2020/1/8), utrata tytułu do podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu następuje z mocy prawa, jako konsekwencja rozstrzygnięcia zbiegu tytułów do objęcia ubezpieczeniami społecznymi. W ocenie Sądu Najwyższego, działającego w składzie powiększonym, na organie rentowym spoczywa wynikający z art. 8 i 9 k.p.a. obowiązek należytego poinformowania osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą o skutkach objęcia jej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego. Organ powinien zatem wyraźnie pouczyć, że z chwilą powstania tego tytułu dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje, a jego ponowne objęcie – po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego – wymaga złożenia stosownego wniosku, zgodnie z art. 11 ust. 2, art. 14 ust. 2 pkt 3 oraz art. 36 ust. 3 i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Argumentację tę Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje za własną. W szczególności należy podkreślić, że odwołująca się nie została w jakikolwiek sposób pouczona przez organ rentowy – ani w momencie rozpoczęcia pobierania zasiłku macierzyńskiego, ani w trakcie jego pobierania – o ustaniu jej dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, o konsekwencjach tego zdarzenia, ani o konieczności złożenia wniosku w celu ponownego objęcia tym ubezpieczeniem po zakończeniu pobierania świadczenia.

Co więcej, pismo organu z dnia 10 stycznia 2025 r. nie może zostać uznane za realizację obowiązku informacyjnego, o którym mowa w uchwale Sądu Najwyższego. Po pierwsze, zostało ono skierowane do odwołującej się znacznie po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, a więc w czasie, gdy brak pouczenia nie mógł już zostać naprawiony w sposób pozwalający jej na podjęcie stosownych działań. Po drugie, treść tego pisma nie zawiera informacji, które – zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego – organ rentowy powinien przekazać ubezpieczonemu, w szczególności w zakresie ustania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego oraz trybu jego ponownego objęcia.

Przywołane stanowisko Sądu Najwyższego stanowi nie tylko potwierdzenie, lecz również rozwinięcie utrwalonej już linii orzeczniczej, zgodnie z którą błędne lub niepełne pouczenie osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą przez organ rentowy – w szczególności w zakresie braku konieczności ponownego złożenia wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego oraz rzekomego nieprzerwanego trwania tego ubezpieczenia – kreuje po stronie ubezpieczonego uprawnienie do złożenia wniosku o ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym w dowolnie wybranym przez niego momencie, liczonym od dnia ustania pobierania zasiłku macierzyńskiego. Pogląd ten został jednoznacznie wyrażony m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt II UK 213/17 (OSNP 2019 Nr 3, poz. 38).

Nadto, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, ciągłość dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej powinna zostać uznana za zachowaną w sytuacji, w której odwołująca się – pozbawiona prawidłowego, rzetelnego i pełnego pouczenia ze strony organu rentowego o konieczności złożenia nowego wniosku po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego – podjęła działania adekwatne do okoliczności faktycznych, zmierzające do utrzymania ochrony ubezpieczeniowej. Działania te, oceniane przez pryzmat zasad zaufania obywatela do organów państwa oraz obowiązków informacyjnych wynikających z art. 8 i 9 k.p.a., należy uznać za wystarczające dla przyjęcia, że odwołująca się nie miała realnej możliwości dochowania formalizmu przewidzianego w ustawie systemowej.

Stanowisko to znajduje szerokie oparcie w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych, które konsekwentnie podkreślają, że brak prawidłowego pouczenia przez organ rentowy nie może obciążać ubezpieczonego, a wątpliwości co do zachowania ciągłości ubezpieczenia powinny być rozstrzygane na jego korzyść (por. wyrok SN z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I UK 311/18, LEX nr 2779946; wyrok SN z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II USKP 59/21, LEX nr 3302392; wyrok SN z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt II UK 384/18, OSNP 2021 Nr 10, poz. 114; postanowienie SN z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt II USK 355/22, LEX nr 3563434).

Z powyższego wynika zatem, iż w niniejszej sprawie kluczowe było rozstrzygnięcie, czy odwołująca się – działając w warunkach braku prawidłowego pouczenia przez organ rentowy – podjęła po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego działania, które należało uznać za adekwatne i wystarczające dla zachowania ciągłości ochrony ubezpieczeniowej z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Po pierwsze, z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, tj. po dniu 4 sierpnia 2023 r., odwołująca się jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą sporządzała oraz przekazywała do (...) deklaracje rozliczeniowe za kolejne okresy rozliczeniowe: od (...) do (...). W każdej z tych deklaracji rozliczeniowych odwołująca się wykazywała należną składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, obok składek na ubezpieczenia obowiązkowe, przy czym łączna kwota składek za poszczególne miesiące wynosiła odpowiednio: za 08/(...) – 611,72 zł, za 09/2023 – 655,82 zł, za 10/2023 – 655,82 zł, za 11/2023 – 655,82 zł, za 12/2023 – 655,82 zł, za 01/2024 – 716,75 zł, za 02/2024 – 784,43 zł, za 03/2024 – 784,43 zł, za 04/2024 – 784,43 zł, za 05/2024 – 784,43 zł, za 06/2024 – 784,43 zł, za 07/2024 – 789,94 zł, za 08/2024 – 789,94 zł, za 09/2024 – 789,94 zł, za 10/2024 – 789,94 zł, za 11/2024 – 789,94 zł oraz za 12/2024 – 381,78 zł. Deklaracje te były sporządzane i składane w przewidzianych prawem terminach, właściwych dla płatnika składek prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w złożonych do akt sprawy deklaracjach rozliczeniowych za okres od 08/2023 do 12/2024 oraz w dowodzie z przesłuchania odwołującej się.

Po drugie, z przedłożonych przez odwołującą się przelewów z rachunku bankowego oraz z jej przesłuchania wynika, że nie tylko deklarowała podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, ale także faktycznie realizowała obowiązek opłacania składek w wysokości i terminach wynikających z uprzednio sporządzonych deklaracji rozliczeniowych. Odwołująca się dokonała szeregu wpłat na poczet składek za poszczególne miesiące, a mianowicie: w dniu 20 września 2023 r. wpłaciła kwotę 611,72 zł za 08/2023; w dniu 21 października 2023 r. kwotę 645,36 zł za 09/2023, zaś w dniu 20 listopada 2023 r. dopłatę 10,46 zł za 09/2023, dostosowując wpłatę do ostatecznej wysokości należnej składki; w dniu 20 listopada 2023 r. kwotę 655,82 zł za 10/2023; w dniu 20 grudnia 2023 r. kwotę 655,82 zł za 11/2023; w dniu 22 stycznia 2024 r. kwotę 655,82 zł za 12/2023; w dniu 20 lutego 2024 r. kwotę 716,75 zł za 01/2024; w dniu 20 marca 2024 r. kwotę 784,43 zł za 02/2024; w dniu 21 kwietnia 2024 r. kwotę 784,43 zł za 03/2024; w dniu 13 maja 2024 r. kwotę 784,43 zł za 04/2024; w dniu 20 czerwca 2024 r. kwotę 784,43 zł za 05/2024; w dniu 20 lipca 2024 r. kwotę 784,43 zł za 06/2024; w dniu 21 sierpnia 2024 r. kwotę 789,94 zł za 07/2024; w dniu 20 września 2024 r. kwotę 789,94 zł za 08/2024; w dniu 21 października 2024 r. kwotę 789,94 zł za 09/2024; w dniu 20 listopada 2024 r. kwotę 789,94 zł za 10/2024; w dniu 20 grudnia 2024 r. kwotę 789,94 zł za 11/2024 oraz w dniu 20 stycznia 2025 r. kwotę 381,78 zł za 12/2024. Każdorazowo wysokość dokonanej wpłaty odpowiadała kwocie wynikającej z deklaracji rozliczeniowej za dany okres, a w przypadku sporządzenia korekty deklaracji rozliczeniowej odwołująca się niezwłocznie uiszczała dopłatę brakującej części składki.

Tym samym odwołująca się w sposób stały, konsekwentny i zgodny z wymogami ustawy systemowej realizowała zarówno obowiązek sprawozdawczy (składanie deklaracji rozliczeniowych z wykazaną składką na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe), jak i obowiązek finansowy (uiszczanie całości należnych składek w kwotach i terminach wynikających z deklaracji). Tego rodzaju zachowanie – oceniane przez pryzmat zasad doświadczenia życiowego oraz racjonalnego działania podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą – jednoznacznie świadczy o zamiarze kontynuowania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Na szczególne podkreślenie zasługuje również, że organ rentowy w toku niniejszego postępowania nie kwestionował żadnej z wymienionych okoliczności faktycznych. Niesporne było, że odwołująca się składała dokumenty rozliczeniowe za okres od 08/2023 do 12/2024, w których każdorazowo wykazywała składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Organ rentowy nie podnosił również, aby składki opłacane były w kwotach niższych od należnych ani aby na koncie odwołującej się, jako płatnika składek, występowała niedopłata, przeterminowane zaległości czy też inne nieprawidłowości w rozliczeniach. Przeciwnie – zgromadzone w sprawie potwierdzenia przelewów bankowych potwierdzają, że odwołująca się uiszczała składki w pełnej wysokości, niejednokrotnie wraz z niezwłoczną dopłatą po korekcie deklaracji rozliczeniowej.

W świetle powyższego Sąd doszedł do przekonania, iż odwołująca się – działając w warunkach braku prawidłowego pouczenia przez organ rentowy o skutkach rozpoczęcia pobierania zasiłku macierzyńskiego dla tytułu dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego oraz o konieczności złożenia nowego wniosku po zakończeniu pobierania tego świadczenia – podjęła wszelkie działania, aby utrzymać ciągłość ochrony ubezpieczeniowej. Składanie deklaracji rozliczeniowych obejmujących składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz terminowe opłacanie tych składek stanowiło obiektywnie jednoznaczny przejaw woli kontynuowania tego ubezpieczenia, a więc działanie adekwatne i wystarczające, aby zapewnić sobie zachowanie ciągłości dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I sentencji wyroku, na mocy przepisu art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję (...) Oddział w F. z dnia 17 stycznia 2025 r., znak: (...) w ten sposób, że przyznał odwołującej się prawo do zasiłku chorobowego za okres od 11 grudnia 2024 r. do 5 lutego 2025 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 959 t.j.), strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). Zgodnie zaś z art. 98 u.k.s.c., w toku postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa. Wobec powyższego w punkcie II sentencji wyroku Sąd koszty postępowania zaliczył na rachunek Skarbu Państwa.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku.