Serwis Internetowy Portal Orzeczeń używa plików cookies. Jeżeli nie wyrażają Państwo zgody, by pliki cookies były zapisywane na dysku należy zmienić ustawienia przeglądarki internetowej. Korzystając dalej z serwisu wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies , zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

IV U 218/24 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy Wrocław Śródmieście we Wrocławiu z 2026-01-21

Sygnatura akt IV U 218/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 stycznia 2026 r.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia Ewa Skowron

Protokolant:Patvakan Sahakyan

po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy

z odwołania T. N.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we N. z dnia 22.01.2024 r. znak (...)

o świadczenie rehabilitacyjne

I.  Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we N. z dnia 22.01.2024 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy T. N. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od dnia 19.09.2023 r. na okres 12 miesięcy,

II.  Oddala dalej idące odwołanie,

III.  Koszty sądowe zalicza na rachunek Skarbu Państwa.

Sygnatura akt IV U 218/24

UZASADNIENIE

Ubezpieczona T. N. pismem z dnia 16.02.2024 r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we N. z dnia 22.01.2024 r. (znak: (...)-(...)), w której organ rentowy odmówił jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.

Ubezpieczona podniosła, iż komisja lekarska wydała orzeczenie w dniu 15.01.2024 r. pracy bez udziału ubezpieczonej, uznając, że jest ona zdolna do pracy i że w okresie czekania na orzeczenie komisji lekarskiej przechodziła rehabilitację ręki. Wskazała, że występują u niej zawroty głowy, z powodu których lekarz medycyny pracy stwierdził, że stwarza zagrożenie dla siebie i innych, co uniemożliwia jej podjęcie pracy. Podniosła, że występują u niej zaburzenia wzroku, ma problemy z pisaniem, a wynik rezonansu magnetycznego wskazuje na wystąpienie u niej umiarkowanego zaniku mózgowia. Wskazała, że ma także problemy z poruszaniem się.

W odpowiedzi na odwołanie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we N. w piśmie procesowym z dnia 04.03.2024 r. (data prezentaty Sądu) wniósł o oddalenie odwołania, z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia.

Organ rentowy wskazał, że odmówił ubezpieczonej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego działając na podstawie przepisów art. 18 ust. 1 i ust. 3-6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Wskazał, że ubezpieczona wykorzystała okres zasiłkowy, tj. 182 dni z dniem 18.09.2023 r., a w dniu 27.09.2023 r. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego. Dalej wskazała, że zarówno Lekarz Orzecznik ZUS w orzeczeniu 20.12.2023 r., jak i komisja lekarska w swoim orzeczeniu wydanym po wniesieniu sprzeciwu stwierdzili, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy oraz brak jest okoliczności uzasadniających ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego.

Na rozprawie w dniu 22 lipca 2024 r. ubezpieczona sprecyzowała treść odwołania wskazując, że wnosi o zmianę wydanej decyzji i przyznanie jej świadczenia rehabilitacyjnego na maksymalny okres, czyli 12 miesięcy.

W piśmie z dnia 6.10.2025 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) ubezpieczona podtrzymała żądanie odwołania i wniosła o zasądzenie świadczenia rehabilitacyjnego także na dalszy okres, od dnia 19.09.2024 r. w związku z tym, że jej stan zdrowia nie polepszył się.

Na rozprawie z dnia 21 stycznia 2026 r. organ rentowy podtrzymał stanowisko wyrażone w sprawie.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczona T. N. urodziła się dnia (...), z wykształcenia jest kosztorysantem budowlanym. Ostatnio była zatrudniona w (...) sp. z o.o., zakładzie pracy chronionej jako pracownik ochrony straży. Świadczyła pracę zmianową w wymiarze 12 godzin lub 24 godzin na dobę. Podczas zmiany dokonywała obchodów strzeżonych obiektów. W przypadku, w którym strzeżony obiekt posiadał monitoring, ubezpieczona pracowała także na monitoringu. W razie pojawienia się nieuprawnionej osoby na terenie chronionego obiektu, ubezpieczona miała obowiązek skontaktować się z Policją lub Strażą Miejską.

Bezsporne, a nadto dowód:

Przesłuchanie ubezpieczonej T. N. na rozprawie w dniu 22 lipca 2024 r., protokół skrócony rozprawy, k. 17v.

W kwietniu 2021 r. rozpoznano u ubezpieczonej schizofrenię paranoidalną. Od kwietnia 2023 r. u ubezpieczonej nasiliły się bóle i zawroty głowy, powodujące zaburzenia równowagi oraz wpadanie przez ubezpieczoną na różne przedmioty. Z powodu odczuwanych dolegliwości ubezpieczona poszła na zwolnienie lekarskie. W trakcie zwolnienia lekarskiego ubezpieczona uczęszczała na rehabilitację ręki. W dniu 19.06.2023 r. lekarz medycyny pracy orzekł, że ubezpieczona nie jest zdolna do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku pracy. W lipcu 2023 r. badanie MR głowy wykazało umiarkowany zanik korowy mózgowia u ubezpieczonej. Po zwolnieniu lekarskim rozwiązano z ubezpieczoną umowę o pracę.

Bezsporne, a nadto dowód:

karta informacyjna z dnia 23.04.2021 r., k. 29-30v.

wywiad z dnia 01.06.2023 r. – akta organu rentowego.

wynik badania z dnia 18.07.2023 r. – akta organu rentowego.

konsultacja neurologiczna z dnia 23.07.2024 r., k. 24-25.

Orzeczenie lekarskie nr (...) z dnia 19.06.2023 r. – akta organu rentowego.

Orzeczenie lekarskie nr (...) z dnia 19.06.2023 r. – akta organu rentowego.

przesłuchanie ubezpieczonej T. N. na rozprawie w dniu 22 lipca 2024 r., protokół skrócony rozprawy, k. 17v.

Z dniem 18.09.2023 r. ubezpieczona wykorzystała okres zasiłkowy, tj. 182 dni. W dniu 26.09.2023 r. ubezpieczona złożyła wniosek o świadczenie rehabilitacyjne w związku z ogólnym stanem zdrowia.

Orzeczeniem z dnia 20.12.2023 r. lekarz orzecznik ZUS stwierdził, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy i brak okoliczności uzasadniających ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego.

Następnie – wobec sprzeciwu złożonego przez ubezpieczoną - Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 15.01.2024 r. ustaliła, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy i brak okoliczności uzasadniających ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego.

Decyzją z dnia 22.01.2024 r., (znak: (...)-ZUS) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we N. odmówi ubezpieczonej T. N. prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.

Bezsporne, a nadto dowód:

wniosek o świadczenie rehabilitacyjne z dnia 26.09.2023 r. – akta organu rentowego.

orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 20.12.2023 r. – akta organu rentowego.

orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z dnia 15.01.2024 r – akta organu rentowego.

decyzja z dnia 22.01.2024 r., (znak: (...)-ZUS) – akta organu rentowego.

W lipcu 2024 r. stwierdzono występowanie u ubezpieczonej zawrotów głowy i odurzenia, a wynik badania TK głowy z 25.07.2024 r. wskazał na mierny zanik mózgowia. Ubezpieczona w lipcu 2024 r. dalej uczęszczała na rehabilitację ręki.

Dowód:

konsultacja neurologiczna, k. 24.

wynik badania radiologicznego z dnia 25.07.2024 r., k. 23.

opinia fizjoterapeutyczna dla lekarza kierującego, k. 22.

Bezpośrednie badanie ubezpieczonej przeprowadził jedynie lekarz orzecznik ZUS, komisja lekarska ZUS nie badała ubezpieczonej.

Bezsporne, a nadto dowód:

Przesłuchanie ubezpieczonej T. N. na rozprawie w dniu 22 lipca 2024 r., protokół skrócony rozprawy, k. 18v.

Ubezpieczona ze względów neurologicznych i ortopedycznych nie była niezdolna do pracy po dniu 18 września 2023 r. U ubezpieczonej nie występowały istotne zaburzenia układu ruchu, brak objawów u ubezpieczonej wskazujących na istotną dysfunkcję zmysłu równowagi. Ubezpieczona zgłaszała niewystępujące u niej choroby narządu ruchu i neurologiczne.

Dowód:

opinia zespołu biegłych lekarzy sądowych z zakresu neurologii i chirurgii urazowej – k. 31-40.

Ubezpieczona choruje na schizofrenię paranoidalną. Urojeniowo interpretuje otaczającą ją rzeczywistość. Wykazane w badaniach zaniki korowe mózgowia są podłożem wieloletniego procesu schizofrenicznego. Początek choroby ubezpieczonej rozpoczął się w czasie studiów. Zachowane funkcje poznawcze wraz z psychotycznym myśleniem i postrzeganiem rzeczywistości prowadzą u badanej do dezorganizacji zachowania i podejmowania chaotycznych działań. W 2021 roku stan zdrowia ubezpieczonej poprawił się, co umożliwiło jej podjęcie pracy w zakładzie pracy chronionej. Przez dwa lata od początku zatrudnienia ubezpieczona nie podejmowała leczenia psychiatrycznego, będąc bezkrytyczną wobec stwierdzonej u niej choroby psychicznej. W okresie wnioskowania o świadczenie rehabilitacyjne przyczyną niezdolności do pracy ubezpieczonej był jej stan zdrowia psychicznego – dekompensacja psychotyczna w przebiegu schizofrenii paranoidalnej.

Po dniu 18.09.2024 r. ubezpieczona była nadal niezdolna do pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku pracownika ochrony, a jej dalsze leczenie i rehabilitacja rokowały odzyskanie zdolności do pracy ma tym stanowisku w przeciągu 12 miesięcy.

Dowód:

opinia sądowo psychiatryczna z dnia 18.09.2025 r., k. 81-85.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Odwołanie jako zasadne podlegało uwzględnieniu w części.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sądu ustalił w oparciu o zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazany w treści uzasadnienia, tj. o dowody z dokumentów przedłożonych przez strony, znajdujące się w aktach organu rentowego oraz aktach sprawy, dopuszczone przez Sąd jako dowód w sprawie na podstawie art. 243 2 k.p.c., których wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu i nie została skutecznie zakwestionowana przez żadną ze stron.

Jednocześnie, z uwagi na to, iż podstawowa kwestia sporna w niniejszej sprawie, a więc to czy odwołującej się należało przyznać prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, wymagała zasięgnięcia wiadomości specjalnych, Sąd swoje ustalenia faktyczne w tym zakresie oparł na opinii biegłych – opinii zespołu biegłych ortopedy i neurologa oraz biegłego psychiatry na okoliczność czy ubezpieczona po zakończeniu okresu pobierania zasiłku chorobowego tj. po dniu 18.09.2023 r. była nadal niezdolna do pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku, a dalsze leczenie i rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy na tym stanowisku i w związku z tym, czy może mieć przyznane prawo do dalszego świadczenia rehabilitacyjnego, a jeśli tak to na jaki okres.

Obie opinie były rzetelne, jasno uzasadnione, logiczne, konsekwentne i wyczerpujące, a nadto prawidłowo opierały się na dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy oraz bezpośrednim badaniu ubezpieczonej. Biegli z zakresu ortopedii i neurologii wskazali jednak w swojej opinii, iż ubezpieczona nie była niezdolna do pracy po dniu 18.09.2023 r., jednocześnie rozpoznając ubezpieczonej zaburzenia psychiczne i podnosząc, że konieczne jest przebadanie ubezpieczonej także przez biegłego z zakresu psychiatrii, aby stwierdzić, czy zgłaszane przez ubezpieczoną objawy nie były wynikiem pogorszenia jej stanu psychicznego i czy ubezpieczona nie była niezdolna do pracy z powodu choroby psychicznej. Z tego powodu to opinia biegłego sądowego z zakresu psychiatrii stanowiła podstawę rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie.

Sąd przeprowadził także w postępowaniu dowód z przesłuchania ubezpieczonej T. N. i dał mu wiarę w części w jakiej okoliczności przywoływane przez ubezpieczoną znalazły potwierdzenie w przedłożonych w postępowaniu dokumentach.

Sąd, działając na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c., postanowił pominąć dowód z opinii uzupełniającej biegłego psychiatry, o którego przeprowadzenie wnioskował organ rentowy w piśmie procesowym z dnia 15.10.2025 r. uznając go za zmierzający do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. W ocenie Sądu przeprowadzenie wskazanego dowodu nie wniosłoby istotnych informacji ponad te, które zostały już ujawnione w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, a tym samym nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Szczegółowe motywy, którymi kierował się Sąd przy ocenie zasadności wniosku o przeprowadzenie tych dowodów, zostaną przedstawione w dalszej części niniejszego uzasadnienia, w kontekście całości zgromadzonego materiału dowodowego.

W niniejszym postępowaniu ubezpieczona wnosiła początkowo o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie jej świadczenia rehabilitacyjnego na okres 12 miesięcy od dnia 19.09.2023 r., a ostatecznie rozszerzyła żądanie, wnosząc o przyznanie jej także świadczenia rehabilitacyjnego na okres po 19.09.2024 r. do nadal. Natomiast organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania.

Sporne w niniejszej sprawie pozostawało więc to, czy po wyczerpaniu przez ubezpieczoną 182 dniowego okresu zasiłkowego z dniem 18.09.2023 r., ubezpieczona pozostawała niezdolna do pracy, a jej dalsze leczenie lub rehabilitacja rokowało odzyskanie zdolności do pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2780; dalej jako ustawa zasiłkowa) świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, 1429, 1672 i 1941; dalej jako ustawa systemowa).

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j.Dz.U.2025.501; zwanej dalej ustawą), świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Z treści powyższego przepisu wynika, iż przesłanką przysługiwania świadczenia rehabilitacyjnego jest ustalenie, że po pierwsze występuje dalsza choroba, a po drugie, iż dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Jednocześnie w myśl art. 18 ust. 2 ustawy, świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy.

Celem świadczenia rehabilitacyjnego jest umożliwienie osobie niezdolnej do pracy kontynuowania leczenia lub rehabilitacji w sytuacji, gdy okres zasiłku chorobowego jest zbyt krótki do odzyskania pełnej zdolności do pracy - a lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzi, że dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Niezdolność do pracy oceniana jako przesłanka nabycia prawa, zarówno do zasiłku chorobowego, jak i do świadczenia rehabilitacyjnego, musi dotyczyć pracy (stanowiska), w zakresie której została orzeczona, a nie do jakiejkolwiek innej pracy. Innymi słowy, chodzi o niezdolność do pracy wskutek choroby odnoszonej do pracy (stanowiska) wykonywanej przed zachorowaniem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2015 r., II UK 118/14, LEX nr 1652389). Sąd Najwyższy w powołanej uchwale uznał więc, że niezdolność do pracy jako przesłanka prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego przewidzianych ustawą zasiłkową, to będący skutkiem choroby stan organizmu odbiegający od stanu zapewniającego mu normalne funkcjonowanie, powodujący czasową niemożność wykonywania dotychczasowej pracy, to znaczy pracy wykonywanej przed zachorowaniem. Pojęcie to ma autonomiczny charakter i odnosi się do wszystkich świadczeń z "ubezpieczenia chorobowego", których warunkiem przyznania jest niezdolność do pracy z powodu choroby. Należy też powtórzyć za wywodem Sądu Najwyższego zawartym w uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt III UZP 16/15, że świadczenie rehabilitacyjne jest kolejnym (krótkoterminowym) świadczeniem pieniężnym przysługującym z tytułu czasowej niezdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne wypełnia lukę pomiędzy okresem po wyczerpaniu okresu zasiłkowego a przed stwierdzeniem trwałej niezdolności do pracy. Jest więc swego rodzaju świadczeniem przejściowym pomiędzy zasiłkiem chorobowym a rentą z tytułu niezdolności do pracy (I. Jędrasik-Jankowska: Pojęcia i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego, Warszawa 2013, s. 362). Stanowi przedłużenie zasiłku chorobowego, zapewniając ubezpieczonemu pomoc pieniężną w sytuacjach wymagających dłuższego leczenia. Przy czym, jako świadczenie na dokończenie leczenia, pozostaje związane z kontynuacją leczenia schorzenia, które było podstawą do stwierdzenia niezdolności do pracy dla potrzeb ustalenia prawa do zasiłku chorobowego. Świadczenie rehabilitacyjne chroni tę samą rodzajowo sytuację co zasiłek chorobowy - czasową niezdolność do pracy dotychczasowej i ma takie samo zadanie jak zasiłek chorobowy. Prawo do świadczenia rehabilitacyjnego różni się zaś tym od prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, że wymaga stwierdzenia niezdolności czasowej, ale jednocześnie niezdolność ta nie może stanowić trwałej przeszkody w wykonywaniu pracy. Wobec tego, że celem świadczenia rehabilitacyjnego jest dokończenie leczenia rozpoczętego w okresie zasiłkowym, świadczenie to ma charakter swoistego przedłużenia zasiłku chorobowego.

W sprawie bezspornym było, iż z dniem 18.09.2023 r. odwołująca się wyczerpała okres zasiłkowy. Sporne jak wyżej podnoszono pozostawało natomiast to, czy po 18.09.2023 r. odwołująca się była nadal niezdolna do pracy i mogło przysługiwać jej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Stwierdzenie okoliczności istotnych dla rozpoznania niniejszej sprawy wymagało wiadomości specjalnych i musiało znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłego sądowego. Pełne wyjaśnienie spornych okoliczności wymagało bowiem wiadomości specjalnych, jakimi Sąd nie dysponował.

Na okoliczność ustalenia, czy odwołująca się po zakończeniu okresu pobierania zasiłku chorobowego, tj. po dniu 18.09.2023 r. była nadal niezdolna do pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku pracownika ochrony, a dalsze leczenie i rehabilitacja rokowały odzyskanie zdolności do pracy na tym stanowisku i w związku z tym mogła mieć przyznane do świadczenia rehabilitacyjnego, a jeżeli tak to na jaki okres i czy zachodzi konieczność badania przez innych biegłych sądowych, Sąd dopuścił dowód z opinii zespołu biegłych lekarzy sądowych ortopedy i neurologa.

Powołany w sprawie zespół biegłych lekarzy sądowych z zakresu ortopedii i chirurgii urazowej oraz z zakresu neurologii rozpoznał u ubezpieczonej zaburzenia równowagi, tężyczkę, schizofrenie paranoidalną, a także stan po urazie barku lewego, początkowe zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Biegli nie stwierdzili jednak, aby wnioskodawczyni była w dalszym ciągu niezdolna do pracy po dacie 18.09.2023 r., a wydane przez lekarza orzecznika ZUS i komisję lekarską orzeczenia były zasadne. Jednocześnie, biegli stwierdzili, że konieczne jest przebadanie ubezpieczonej także przez biegłego z zakresu psychiatrii, aby stwierdzić, czy zgłaszane przez ubezpieczoną objawy nie były wynikiem pogorszenia jej stanu psychicznego i czy ubezpieczona nie była niezdolna do pracy z powodu choroby psychicznej.

Zarzuty do opinii tej wniosła ubezpieczona pismem z dnia 29.10.2024 r., jednak nie miały one charakteru merytorycznego - ubezpieczona kwestionowała sposób badania przeprowadzonego przez biegłych, wskazując, że w jej opinii było bardzo pobieżne, a w pozostałej treści pisma wnosiła o zasądzenie przez Sądu kolejnych świadczeń na jej rzecz. Ubezpieczona zaprzeczała także, aby jej stan zdrowia wynikał z chorowania na schizofrenię. W pozostałym zakresie treść zarzutów ubezpieczonej była niejasna. Ubezpieczona nie wniosła jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej, czy opinii innych biegłych.

Sąd uznał więc, że złożone przez ubezpieczoną zarzuty stanowiły w istocie wyraz niezadowolenie strony z treści opinii, która nie jest dla niej korzystna, które samo w sobie nie stanowi wystarczającej przesłanki do dopuszczenia kolejnego dowodu z opinii biegłego. Z uwagi jednak na wskazanie przez zespół biegłych ortopedy i neurologa w opinii, iż konieczne jest zbadanie ubezpieczonej przez lekarza psychiatrę, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza psychiatry na okoliczności niezdolności do pracy ubezpieczonej po dniu 18.09.2023 r. oraz tego, czy dalsza rehabilitacja i leczenie ubezpieczonej rokują odzyskanie przez nią zdolności do pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku.

Powołany w sprawie biegły lekarz psychiatra na podstawie dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach sprawy oraz bezpośredniego badania ubezpieczonej zdiagnozował u ubezpieczonej schizofrenię paranoidalną.

Biegła podała, że ubezpieczona w trakcie badania była niespokojna, pobudzona, drażliwa, wypowiedzi pozostawały częściowo rzeczowe, ale myślenie ulegało rozkojarzeniu i popadała w paralogie. Wskazała, że na pytanie ogólne dotyczące jej osoby i orientacji w miejscu i czasie odpowiadała prawidłowo ale napinała się zarzucając biegłemu, że „nie ma prawa wtrącać się w jej życie prywatne”, wyjaśnień nie przyjmowała w sposób właściwy, interpretowała je urojeniowo jako „spisek” przeciwko niej, a dopytywana w tym obszarze jeszcze bardziej stawała się drażliwa, aż do agresji słownej i gróźb wobec biegłego. Biegła stwierdziła, że wypowiedzi ubezpieczonej były chaotyczne, ubezpieczona łatwo rozkojarzała się i zmieniała temat, a także nie kończyła podjętych wątków. Wypowiedzi spełniały charakter urojeń prześladowczych, ksobnych i odnoszących.

Na podstawie powyższych obserwacji biegła wysnuła wniosek, że u ubezpieczonej wystąpiło psychotyczne rozszczepienie kompleksu poznawczo - emocjonalno - behawioralnego typowe dla schizofrenii paranoidalnej. Zdaniem biegłej, ubezpieczona urojeniowo interpretuje otaczającą ją rzeczywistość, a także jest całkowicie bezkrytyczna co do choroby, zaprzecza potrzebie leczenia, uważa że leczenie jej szkodzi, a nakłanianie jej na leczenie wynika ze „spisku na jej osobę”.

Biegła wyjaśniła dalej, że opisywany w badaniach obrazowych mózgu zanik korowy może być wynikiem wieloletniego procesu schizofrenicznego, a z dostępnych biegłemu informacji wynika, że początek zaburzeń ubezpieczonej mógł mieć miejsce już w okresie studiów wyższych. Biegła podkreśliła, że dotychczas przeprowadzona diagnostyka neurologiczna nie potwierdziła choroby neurologicznej, w tym stwardnienia rozsianego.

Dalej wskazała, że zachowane funkcje poznawcze wraz z psychotycznym myśleniem i postrzeganiem rzeczywistości prowadzą u badanej do dezorganizacji zachowania i podejmowanych chaotycznych działań. Podejmując konsultacje medyczne ubezpieczona nie współpracuje adekwatnie w niewątpliwie koniecznej diagnostyce i leczeniu, a podejmując działania odwoławcze w związku z odmową przyznania jej świadczeń rehabilitacyjnych prowadzi to do podejmowania działań nieracjonalnych - żądania nieuzasadnionych odszkodowań, oskarżeń wobec urzędników, lekarzy i biegłych

Jednocześnie biegła zauważyła, że w 2021 roku stan zdrowia ubezpieczonej poprawił się na tyle, że umożliwiło jej to podjęcie pracy w zakładzie pracy chronionej. Jednocześnie nie kontynuowała leczenia psychiatrycznego będąc całkowicie bezkrytyczną wobec choroby psychicznej, a po dwóch latach pracy jako pracownik ochrony zaczęła zgłaszać się do lekarzy z objawami zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i widzenia, które nie zostały zdiagnozowane jako konkretna choroba somatyczna. W tym czasie badana zaprzestała już leczenia psychiatrycznego i jej stan psychiczny i funkcjonowanie zaczęły się pogarszać.

W opinii biegłego psychiatry, w okresie wnioskowania przez ubezpieczoną o świadczenie rehabilitacyjne, przyczyną niezdolności do pracy był jej stan zdrowia psychicznego - dekompensacja psychotyczna w przebiegu schizofrenii paranoidalnej. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę biegła uznała że w okresie po dniu 18.09.2024 r. opiniowana T. N. była nadal niezdolna do pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku pracownika ochrony, a dalsze leczenie i rehabilitacja rokowały odzyskanie zdolności do pracy na tym stanowisku w przeciągu 12 miesięcy. Podjęcie leczenia psychiatrycznego w tym czasie rokowało poprawą stanu zdrowia, jednakże opiniowana będąc bezkrytyczna wobec choroby psychicznej takiego leczenia nie podjęła.

Do pisemnej opinii biegłego lekarza psychiatry zastrzeżenia złożył zarówno organ rentowy, jak i sama ubezpieczona. Zarzuty ubezpieczonej złożone w piśmie z dnia 06.10.2025 r. ponownie nie miały charakteru merytorycznego – ubezpieczona kwestionowała rzetelność przeprowadzonego przez biegłą badania, sugerowała, że biegła działała wydając opinię w celu doprowadzenie do zagrożenia życia i zdrowia ubezpieczonej i innych osób, a także zarzucała podanie nieprawdy przez biegłą w zakresie informacji dotyczących ubezpieczonej, podnosiła także, że wymaga dalszej opieki neurologa i ortopedy ze względu na jej stan zdrowia. Ubezpieczona nie wniosła jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej, czy opinii innych biegłych.

Wobec powyższego stanowiska ubezpieczonej Sąd uznał, że złożone przez ubezpieczoną zarzuty nie stanowią podstawy do dopuszczenia dowodu z opinii innych biegłych jako wyraz niezadowolenia z treści opinii, mimo, że opinia ta była dla ubezpieczonej korzystna.

W piśmie procesowym z dnia 15.10.2025 r. organ rentowy ustosunkowując się do opinii biegłego sądowego z dnia 18.09.2025 r. wskazał, że biegła w opinii stwierdziła, że 1 rok nie pozwolił na ustabilizowanie stanu zdrowia ubezpieczonej, a zatem brak jest wskazań do przyznania świadczenia rehabilitacyjnego, czyli świadczenia, które jest orzekane tylko wówczas, gdy dalsze leczenie i rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy w ciągu 12 miesięcy. Zdaniem organu rentowego nie jest to przypadek powódki, wobec stwierdzenia przez biegłą, że aktualny na dzień wydania opinii stan zdrowia psychicznego ubezpieczonej nie pozwala na jej powrót do pracy. W związku z powyższym ZUS wniósł o uwzględnienie zastrzeżeń i dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej.

Jak już zostało uprzednio wskazane, Sąd — działając na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. — postanowił pominąć dowód z opinii uzupełniającej biegłego sądowego z zakresy psychiatrii, uznając go za zmierzający do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. W ocenie Sądu, wniosek organu rentowego o dopuszczenie tego dowodu nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem zastrzeżenia zgłoszone do opinii biegłego miały charakter wyłącznie polemiczny i nie wskazywały na jakiekolwiek uchybienia merytoryczne, metodologiczne czy logiczne w sporządzonej opinii.

Biegła sądowa w sposób szczegółowy i kompleksowy odniosła się do stanu zdrowia odwołującej się, dokonując jego oceny zarówno na podstawie dokumentacji medycznej, jak i przeprowadzonego badania. Sporządzona opinia była jasna, spójna i wyczerpująca, a jej treść umożliwiła Sądowi dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny zasadności zgłoszonych roszczeń. W konsekwencji, Sąd uznał, że materiał dowodowy w sprawie został dostatecznie wyjaśniony, a dalsze prowadzenie postępowania dowodowego w kierunku opinii uzupełniającej bądź opinii innego zespołu biegłych tych samych specjalności byłoby niecelowe.

Jak już wyżej podnoszono, samo niezadowolenie strony z treści opinii, która nie jest dla niej korzystna, nie stanowi wystarczającej przesłanki do dopuszczenia kolejnego dowodu z opinii biegłego. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, Sąd nie jest zobowiązany do uwzględniania kolejnych wniosków dowodowych strony tak długo, aż strona udowodni korzystną dla siebie tezę. Sąd ma prawo pominąć wnioski dowodowe, jeżeli uzna, że okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia zostały już dostatecznie wyjaśnione (por. wyrok SN z dnia 19 marca 1997 r., II UKN 45/97, OSNP 1998/1/24).

Jak trafnie zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt I USK 307/23, specyfika dowodu z opinii biegłego polega między innymi na tym, że jeżeli taki dowód został już przez Sąd dopuszczony, to opinii dodatkowego biegłego można żądać jedynie „w razie potrzeby”. Nie można przyjąć, że Sąd zobowiązany jest do dopuszczenia dowodu z kolejnych biegłych w każdym przypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony, gdyż nie odpowiada jej stanowisku procesowemu. Potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii. Potrzebą taką nie może być przy tym przeświadczenie strony, że dalsze opinie pozwolą na udowodnienie korzystnej dla niej tezy. Samo niezadowolenie strony z oceny przedstawionej przez biegłych nie uzasadnia potrzeby dopuszczenia przez Sąd dowodu z opinii innych biegłych (LEX nr 3821858).

W odniesieniu do zarzutu podniesionego przez organ rentowy, jakoby odwołująca się nie spełniała ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego, w szczególności w zakresie braku korzystnego rokowania co do odzyskania zdolności do pracy zarobkowej w okresie nieprzekraczającym 12 miesięcy, należy stanowczo wskazać, iż twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z obowiązującym stanem prawnym.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej, warunkiem przyznania świadczenia rehabilitacyjnego jest występowanie niezdolności do pracy po wyczerpaniu okresu pobierania zasiłku chorobowego oraz istnienie rokowań odzyskania zdolności do pracy w wyniku dalszego leczenia lub rehabilitacji leczniczej. Przepis ten, analizowany zgodnie z regułami wykładni językowej, nie zawiera wymogu, aby odzyskanie zdolności do pracy nastąpiło w konkretnym, z góry określonym terminie, w szczególności nie wskazuje na konieczność odzyskania tej zdolności w ciągu maksymalnie 12 miesięcy.

W tym kontekście należy przywołać trafne stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt I USK 126/22, w którym wskazano, że art. 18 ust. 1 ww. ustawy wymaga jedynie, aby po zakończeniu okresu pobierania zasiłku chorobowego nadal występowała niezdolność do pracy oraz aby istniały rokowania odzyskania tej zdolności w wyniku kontynuowanego procesu leczenia lub rehabilitacji. Sąd Najwyższy podkreślił przy tym, że przepis ten nie określa terminu, w którym ma nastąpić odzyskanie zdolności do pracy, a dla uznania spełnienia przesłanki ustawowej wystarczające jest samo istnienie rokowań w tym zakresie (LEX nr 3525742).

Z kolei art. 18 ust. 2 ustawy zasiłkowej, który stanowi, iż świadczenie rehabilitacyjne przysługuje nie dłużej niż przez 12 miesięcy, ma charakter techniczny i określa jedynie maksymalny okres wypłaty świadczenia, nie zaś warunek jego przyznania. Wykładnia gramatyczna tego przepisu nie pozwala na wyprowadzenie wniosku, że ustawodawca uzależnił nabycie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od prognozy odzyskania zdolności do pracy w terminie nieprzekraczającym 12 miesięcy.

W przedmiotowej sprawie biegła sądowa w sposób jednoznaczny wskazała w treści opinii oraz w jej konkluzjach, że dalsze leczenie i rehabilitacja odwołującej się po wyczerpaniu okresu zasiłkowego rokują odzyskanie przez nią zdolności do pracy. Tym samym, w ocenie Sądu, odwołująca się spełniła przesłanki określone w art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej, co uzasadnia przyznanie jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.

W konsekwencji w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił treść opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii, uznał ją za w pełni wiarygodną podzielając dokonane w niej ustalenia i uznając, że nie ma podstaw do zanegowania prezentowanego przez biegłą stanowiska ani kolejnego uzupełniania jej w świetle złożonych przez organ rentowy i ubezpieczoną zastrzeżeń, które stanowiły jedynie nieuzasadnioną z nimi polemikę.

Całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności opinia biegłej sądowej z zakresu psychiatrii, dokumentacja medyczna oraz wyjaśnienia odwołującej się, pozwolił Sądowi na dokonanie ustaleń, zgodnie z którymi stan zdrowia odwołującej się uzasadniał przyznanie jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od 19.09.2023 r. na okres 12 miesięcy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I sentencji wyroku, na mocy przepisu art. 477 14 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we N. z dnia 22.01.2024 r. znak: (...) w ten sposób, że przyznał odwołującej się T. N. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od 19.09.2023 r. na okres 12 miesięcy.

Ubezpieczona w toku postępowania rozszerzyła żądanie odwołania, wnosząc o zasądzenie na jej rzecz świadczenia rehabilitacyjnego także na okres po upływie 12 miesięcy pobierania świadczenia rehabilitacyjnego do nadal. Zgodnie art. 18 ust. 2 ustawy zasiłkowej, świadczenie rehabilitacyjne przysługuje nie dłużej niż przez 12 miesięcy, wobec czego odwołanie ubezpieczonej w zakresie w jakim dochodziła ona zasądzenia na jej rzecz świadczenia rehabilitacyjnego na okres przekraczających 12 miesięcy podległo oddaleniu. Z powyższych względów Sąd w punkcie II sentencji wyroku oddalił dalej idące odwołanie.

Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 959 t.j.), strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). Zgodnie zaś z art. 98 u.k.s.c., w toku postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa. Wobec powyższego w punkcie III sentencji wyroku Sąd koszty postępowania zaliczył na rachunek Skarbu Państwa.

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Marzena Pietrzak
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia
Osoba, która wytworzyła informację:  Sędzia Ewa Skowron
Data wytworzenia informacji: