Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia

UZASADNIENIE

Powódka Z. I. pozwem z dnia 23 maja 2025 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym k. 34) skierowanym przeciwko (...) we L. wniosła o zasadzenie kwoty 17.912,71 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jednocześnie wniosła o zasądzenie od strony pozwanej zwrotu kosztów procesu.

Uzasadniając swoje powództwo wskazała, że dochodzi ona zapłaty zaległego wynagrodzenia za pracę za 2022 r. wraz z dodatkowym wynagrodzeniem rocznym za 2022 r. oraz skapitalizowanych odsetek z tytułu należnego wynagrodzenie za rok 2022 oraz za rok 2023. Powódka wyjaśniła dalej, że w 2022 r. była asesorem w (...). W okresie od stycznia 2022 r. do maja 2022 r. przysługiwał jej dodatek stażowy w wysokości 12%, a od połowy maja 2022 r. w wysokości 13%.
Uzasadniając stanowisko w kontekście prawnym powódka podała, że podstawę wynagrodzenia asesora reguluje art. 106y § 1 u.s.p., zgodnie z którym wynagrodzenie zasadnicze asesora sądowego wynosi 80% wynagrodzenia zasadniczego w stawce pierwszej sędziego sądu rejonowego, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego. Natomiast w myśl art. 91 § 1c u.s.p., podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Mimo obowiązywania powyższych reguł wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych były wypłacane w 2022 r. w oparciu o art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (zwanej dalej ustawa okołobudżetowa na rok 2022). Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 tej ustawy w roku 2022 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c u.s.p. stanowiło przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r. ogłoszone w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W ustępie 2 przepisu wskazano, że podstawę o której mowa w ust. 1 zwiększa się o kwotę 26,00 zł. Zatem w oparciu o te przepisy podstawę wynagrodzenia sędziego stanowiła kwota 5.050,48 zł, przy czym przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2021 r. wynosiło 5.504,52 zł. W konsekwencji podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego była w 2022 r. niższa niż ustalona zgodnie z zasadami u.s.p. Ustawodawca ingerując w sposób ustalania wynagrodzeń sędziowskich, referendarskich i prokuratorskich zdaniem powódki z wyjątku uczynił zasadę oraz ingerencja ta nie miała związku z dbałością o finanse publiczne czy nadmierny deficyt budżetowy i stanowi nieuzasadnioną dyskryminację wybranych tylko grup zawodowych.

Dalej powódka wskazała, że strona pozwana w oparciu o przepisy ustawy okołobudżetowej na rok 2022 wypłacała jej zaniżone wynagrodzenie miesięczne oraz wypłaciła zaniżone dodatkowe wynagrodzenie roczne za rok 2022. Powódka w oparciu o przepisy art. 91 § 1c u.s.p. ustaliła, że otrzymała zaniżone wynagrodzenie w tym dodatkowe wynagrodzenie roczne o kwotę 12.709,76 zł. Pozwany nie wypłacając jej wynagrodzenia ustalonego zgodnie z zasadami u.s.p popadł w opóźnienie. W oparciu natomiast o przepisy Regulaminu Pracy obowiązującego u strony pozwanej stanowiący, że wynagrodzenie wypłacane jest pracownikom z dołu, nie później niż 28 dnia każdego miesiąca, za który przysługuje wynagrodzenie dokonał kapitalizacji tych odsetek za okres od dnia następującego po terminie zapłaty poszczególnych kwot do 22 maja 2025 r. ustalając, że kwota skapitalizowanych odsetek wynosi 4.158,29 zł. Nadto powódka wskazała, że dochodzi skapitalizowanych odsetek od wynagrodzenia za 2023 r., kiedy to strona pozwana również w oparciu o przepisy ustawy okołobudżetowej wypłacała jej zaniżone wynagrodzenie, a następnie w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23 dokonała wypłaty zaniżonego jej wynagrodzenia. Sumę skapitalizowanych odsetek od wynagrodzenia za rok 2023 ustaliła na kwotę 1.044,66 zł licząc od dnia następującego po terminie zapłaty poszczególnych kwot do dnia 4 grudnia 2023 r. Suma należności głównej i skapitalizowanych odsetek za rok 2022 i 2023 wynosi więc razem 17.912,71 zł, co stanowi kwotę dochodzonego roszczenia.
Dalej powołując się na przepisy Konstytucji oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego powódka wskazała, że w konsekwencji, Sąd powinien odmówić zastosowania przepisów ustawy okołobudżetowych albowiem są one niezgodne z Konstytucją RP i prawem unijnym (k. 3-6, 38, 43-44).

W odpowiedzi na pozew strona pozwana, (...) we W., wniosła o oddalenie powództwa w całości.

Nie kwestionując, że powódka w okresie od 13 maja 2021 r. do 17 września 2024 r. sprawowała urząd asesora sądowego strona pozwana w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew, zarzuciła, że w zaistniałym stanie prawnym brak jest podstaw do uznania roszczenia za zasadne, albowiem pozwany pracodawca ustalił i wypłacił wynagrodzenie z uwzględnieniem przepisów powszechnie obowiązujących, a tym samym działał na podstawie i w granicach prawa. Strona pozwana zakwestionowała co do zasady wyliczenia powódki i przedstawiła hipotetyczne wyliczenia wysokości wynagrodzenia powódki za miesiące, których dotyczy żądanie pozwu i które to wynagrodzenie otrzymywałaby poprzez ustalenie jego wysokości w oparciu o art. 91 § 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Nadto strona pozwana wskazała, że powódka złożyła pozew w dniu 27 maja 2025 r., w którym wniosła o zasądzenie kwoty 17.912,71 zł tytułem należnego uposażenia sędziego za rok 2022 r. wraz z odsetkami skapitalizowanymi. Pozwany zarzucił, iż na mocy przepisu art. 117 k.c. w zw. z art. 291 k.p. roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem lat trzech, tym samym roszczenia za miesiące styczeń, luty, marzec oraz kwiecień są roszczeniami przedawnionymi. Dalej pozwany wskazał, że nie zrzekł się korzystania z zarzutu przedawnienia, w związku z czym zgodnie z art. 117 § 2 k.c. pozwany może uchylić się od zaspokojenia roszczenia powódki za wskazany okres. To samo tyczy się roszczenia odsetkowego.

Dalej strona pozwana zarzuciła, że wynagrodzenie powódki zostało obliczone w oparciu o obowiązujące przepisy, których legalność nie została zakwestionowana – na moment składania odpowiedzi na pozew, tj. w oparciu o art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczegółowych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022. Powołany przepis ustawy tzw. okołobudżetowej jest natomiast przepisem szczególnym względem art. 91 § 1c ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Pozwany miał obowiązek stosować przepis okołobudżetowy, albowiem jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa, finansowaną z budżetu państwa, której zasady prowadzenia gospodarki finansowej wynikają z treści odpowiedniej ustawy i jest związany dyscypliną finansów publicznych, stąd nie mógł postąpić inaczej.

Odnosząc się do roszczeń za 2023 r. w zakresie skapitalizowanych odsetek strona pozwana stała na stanowisku, że ewentualnej wymagalności roszczeń wyrównawczych za 2023 r. można upatrywać w momencie opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23 w Dzienniku Ustaw z 2023 r. co miało miejsce 15 listopada 2023 r. Tym samym strona pozwana wskazywała, że nie może uznać roszczeń powódki także z tego tytułu.

Uzasadniając swoje stanowisko strona pozwana podała także, że organy władzy publicznej właściwie wykonują powierzone im zadania, a zatem stanowią prawo w sposób prawnie przewidziany, z udziałem właściwych podmiotów, o treści norm prawnie dopuszczalnej. Nie można zakładać, że ich postępowanie narusza zasadę legalizmu. Zachodzi domniemanie, że system źródeł prawa jest spójny wewnętrznie, normy prawne niższego rzędu są zgodne z normami prawnymi wyższego rzędu, a prawodawca działa w sposób racjonalny. Dopiero efekt kontroli norm prawnych może owo domniemanie przełamać. Oczywistym jest, iż strona pozwana jako pracodawca nie ma kompetencji do podważania ustanowionego systemu norm prawnych i tym samym samodzielnej zmiany przepisów będących podstawą naliczenia wynagrodzenia pracownika będącego asesorem sądowym (k. 51-55).

Pismem z dnia 24 października 2025 r. (data stempla pocztowego k. 81) powódka wskazała, że nie kwestionuję wyliczenia przedstawionych przez stronę pozwaną i cofa pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia ponad kwotę wynikającą z przedstawionego przez stronę pozwaną wyliczenia zarówno w zakresie należności głównej jak i skapitalizowanych odsetek, tj. podtrzymała żądanie w zakresie kwoty 17.633,61 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jednocześnie powódka wniosła o nieuwzględnienie zgłoszonego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia.

W zakresie zgłoszonego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia wskazała, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 118 zd. 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p. zgodnie z którym koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba, że termin przedawnienia jest krótszy niż 2 lata. Norma ta ma zastosowanie zarówno do terminów określonych w art. 118 k.c., jak i do terminów oznaczonych w przepisach szczególnych. Zatem zgłoszone przez powódkę w niniejszym postępowaniu roszczenie przedawni się dopiero z końcem bieżącego roku. Dalej powódka wskazała, że gdyby Sąd nie podzielił argumentacji co do możliwości stosowania art. 118 zd. 2 k.c. wniosła o nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia na podstawie art. 5 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Strona pozwana wskazała, że wysokość wypłaconego jej wynagrodzenia była wyliczana w oparciu o obowiązujące przepisy, których legalność została zakwestionowana dopiero w listopadzie 2023 r., kiedy to został opublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23. Należy jednak zauważyć, zdaniem powódki, że rozwiązania, które legły u podstaw założeń ustawy okołobudżetowej na 2023 r. i które Trybunał uznał za niezgodne z Konstytucją, nie miały charakteru incydentalnego. Ustawodawca odstąpił również w latach 2021 oraz 2022 od rozwiązania przewidzianego w art. 91 u.s.p. W dniu 4 grudnia 2023 r. strona pozwana wypłaciła powódce wyrównanie wynagrodzenia za 2023 r. Uznanie przez pozwanego wadliwości przepisów prawnych w oparciu, o które wyliczał jej należne wynagrodzenie, pozwoliło wierzyć powódce, że podobne rozwiązanie zostanie przyjęte w celu usunięcia nieprawidłowości w zakresie wyliczenia wynagrodzenia przynajmniej za rok 2022. Postępowanie sądowe jest ostatecznym sposobem rozwiązywania konfliktów, a pracodawca powódki jest podmiotem, od którego należy oczekiwać działania ze szczególnym poszanowaniem prawa, w związku z czym wstrzymywała się ona od wniesienie pozwu najdłużej jak było to możliwe (k. 79-80).

Na dalszym etapie postępowania strona pozwana podtrzymała dotychczasowe stanowiska.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka Z. I. w okresie od 13 maja 2021 r. do 17 września 2024 r. sprawowała urząd asesora sądowego w (...) we W.. Z dniem 18 września 2024 r. została powołana do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego.

W okresie od 1 stycznia 2022 r. do 22 maja 2022 r. przysługiwał jej dodatek z tytułu wysługi lat w wysokości 12%. Natomiast w okresie od 23 maja 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. dodatek z tytułu wysługi lat wynosił 13%.

Okoliczności bezsporne;

Dekretem z dnia 17 stycznia 2022 r. na podstawie art. 106y § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych ustalono powódce od dnia 1 stycznia 2022 r. wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 80% wynagrodzenia zasadniczego w stawce I sędziego sądu rejonowego, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego, tj. w wysokości 9.598,77 zł miesięcznie.

Dodatek z tytułu wysług lat obliczany był na dotychczasowych zasadach.

Okoliczności bezsporne, a nadto:

- dekret z dn. 17.01.2022 r., (k. 58);

Za okres od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. strona pozwana wypłaciła powódce tytułem wynagrodzenia następujące kwoty brutto:

- za styczeń – 10.750,62 zł,

- za luty – 10.750,62 zł,

- za marzec – 10.750,62 zł,

- za kwiecień – 10.750,62 zł,

- za maj – 10.778,05 zł,

- za czerwiec – 10.846,61 zł,

- za lipiec – 10.846,61 zł,

- za sierpień – 10.846,61 zł,

- za wrzesień – 10.846,61 zł,

- za październik – 10.846,61 zł,

- za listopad – 10.846,61 zł,

- za grudzień – 10.846,61 zł,

- dodatkowe wynagrodzenie roczne za 2022 r. – 11.025,08 zł.

Okoliczności bezsporne, a nadto:

- paski płacowe za okres od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. oraz za kwiecień 2023, (k. 7-20);

- wyliczenia strony pozwanej przyznanego powódce wynagrodzenia za 2022 r., (k. 56);

W sytuacji, gdyby wynagrodzenie powódki zostało obliczone za ww. okres na podstawie art. 106y § 1 w zw. z art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych to powódka tytułem wynagrodzenia brutto winna otrzymać:

- za styczeń – 11.717,13 zł (różnica 966,51 zł),

- za luty – 11.717,13 zł (różnica 966,51 zł),

- za marzec – 11.717,13 zł (różnica 966,51 zł),

- za kwiecień – 11.717,13 zł (różnica 966,51 zł),

- za maj – 11.747,02 zł (różnica 968,97 zł),

- za czerwiec – 11.821,74 zł (różnica 975,13 zł),

- za lipiec – 11.821,74 zł (różnica 975,13 zł),

- za sierpień – 11.821,74 zł (różnica 975,13 zł),

- za wrzesień – 11.821,74 zł (różnica 975,13 zł),

- za październik – 11.821,74 zł (różnica 975,13 zł),

- za listopada – 11.821,74 zł (różnica 975,13 zł),

- za grudzień – 11.821,74 zł (różnica 975,13 zł),

- dodatkowe wynagrodzenie roczne za 2022 r. – 12.016,26 zł (różnica 991,18 zł).

Okoliczności bezsporne, a nadto:

- wyliczenia hipotetyczne strony pozwanej wynagrodzenia powódki za 2022 r., (k. 57);

Dekretem z dnia 1 grudnia 2023 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. K 1/23 na podstawie art. 106y § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych ustalono powódce od dnia 1 stycznia 2023 r. wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 80% wynagrodzenia zasadniczego w stawce I sędziego sądu rejonowego, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego, tj. w wysokości 11.700,37 zł brutto miesięcznie.

Dodatek z tytułu wysług lat obliczany był na dotychczasowych zasadach.

W dniu 8 grudnia 2023 r. na rzecz Z. I. wypłacono 16 792,55 zł brutto wyrównania wynikającego z różnić pomiędzy pierwotnie ustalonym wynagrodzeniem, a wynagrodzeniem należnym zgodnie z powołanym wyżej dekretem.

Okoliczności bezsporne, a nadto:

- dekret z dn. 01.12.2023 r., (k. 59);

- pasek płacowy z dn. 4.12.2023 r. (k. 7);

Hipotetyczna kwota skapitalizowanych odsetek z tytułu wynagrodzenia za 2022 r. wynosiła łącznie 3.855,55 zł na co składają się należności:

- za styczeń – 365,13 zł,

- za luty – 358,50 zł,

- za marzec – 351,98 zł,

- za kwiecień – 344,01 zł,

- za maj – 336,74 zł,

- za czerwiec – 329,31 zł,

- za lipiec – 319,80 zł,

- za sierpień –310,51 zł,

- za wrzesień – 299,78 zł,

- za październik – 289,97 zł,

- za listopada – 279,82 zł,

- za grudzień – 270,00 zł,

Hipotetyczna kwota skapitalizowanych odsetek z tytułu dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 2022 r. – 243,51 zł.

Hipotetyczna kwota skapitalizowanych odsetek z tytułu wynagrodzenia z tytułu wynagrodzenia za 2023 r. 882,45 zł na co składają się należności:

- za styczeń – 157,55 zł,

- za luty – 141,13 zł,

- za marzec – 126,77 zł,

- za kwiecień – 110,86 zł,

- za maj – 96,73 zł,

- za czerwiec – 80,26 zł,

- za lipiec – 64,73 zł,

- za sierpień – 48,69 zł,

- za wrzesień – 33,34 zł,

- za październik – 18,11 zł,

- za listopada – 4,28 zł,

Okoliczności bezsporne;

Pracownicy strony pozwanej otrzymują wynagrodzenie za pracę z dołu, najpóźniej do 28 dnia każdego miesiąca, za który przysługuje wynagrodzenie. Jeżeli dzień wypłaty jest dniem wolnym od pracy, wynagrodzenie za pracę wypłaca się w dniu poprzednim (§ 17 ust. 1 Regulaminu pracy).

Dowód:

- Regulamin Pracy (...) wraz ze zmianami wprowadzony Zarządzeniem nr (...) z dn. 25.06.2015 r., (k. 62-75);

Średnie wynagrodzenie miesięczne powódki z ostatnich 3 miesięcy liczone jak ekwiwalent za urlop wynosiło 19.115,34 zł brutto.

Dowód:

- zaświadczenie z dn. 15.09.2025 r., (k. 61);

Sąd Rejonowy zważył co następuje:

Powództwo w przeważającej większości zasługiwało na uwzględnienie. W zakresie jakim powódka cofnęła powództwo wraz ze zrzeczeniem się roszczenia postępowanie podlegało umorzeniu.

W niniejszej sprawie powódka domagała się ostatecznie zapłaty kwoty 17.633,61 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za okres od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r., wyrównania dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 2022 r. oraz skapitalizowanych odsetek za rok 2022 oraz za rok 2023. Natomiast strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa w całości, nadto pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia za okres od stycznia 2022 r. do kwietnia 2022 r.

Ustalając stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, wskazanych w uzasadnieniu wyroku, dopuszczonych przez Sąd jako dowód w sprawie na podstawie art. 243 ² k.p.c. Wiarygodność i autentyczność dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez żadną ze stron.

W niniejszej sprawie nie zostały przeprowadzone dowody z przesłuchania świadków ani stron, gdyż o ich dopuszczenie nie wnosiła żadna ze stron sporu. Przesłuchanie stron Sąd uznał ponadto za nieistotne dla rozstrzygnięcia, albowiem spór w niniejszej sprawie nie dotyczył okoliczności faktycznych, które były bezsporne, ale miał charakter prawny.

Pomiędzy stronami nie zachodził spór co do faktów, a jedynie co do prawa. Nie było sporne, że powódka w okresie od 13 maja 2021 r. do 17 września 2024 r. sprawowała urząd asesora sądowego w (...) we W., do jakiej stawki wynagrodzenia oraz dodatku za wysługę lat ma prawo, jakiej wysokości wynagrodzenie zostało jej w spornym okresie wypłacone oraz jakie wynagrodzenie hipotetycznie by jej przysługiwało, gdyby było ustalane nie w oparciu o przepisy ustawy okołobudżetowej, lecz art. 106y § 1 w zw. z art. 91 § 1c p.u.s.p.

Powódka przedstawiła w pozwie własne obliczenia hipotetycznej wysokości swojego wynagrodzenia. Natomiast strona pozwana w odpowiedzi na pozew przedstawiła inne wyliczenia, nieznacznie różniące się od wyliczeń powódki. Następnie powódka po zapoznaniu się z wyliczeniami strony pozwanej zmienił żądanie pozwu i wskazał, że nie kwestionuje wyliczeń służb księgowych strony pozwanej, a nadto cofnęła pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia ponad kwotę wynikającą z przedstawionych przez stronę pozwaną wyliczeń zarówno w zakresie należności głównej jak i skapitalizowanych odsetek. Dlatego też, biorąc po uwagę, iż wyliczenia strony pozwanej zostały dokonane przez wyspecjalizowaną komórkę płacową i nie były kwestionowane przez powódkę, Sąd uznał jej za wiarygodne i na nich oparł swoje rozstrzygnięcie.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia za okres od stycznia 2022 r. do kwietnia 2022 r. należy wskazać, że zasługiwało ono na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 291 § 1 k.p. roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Co więcej jak wynika z treści art. 168 § 2 k.p.c. oddanie pisma procesowego w polskiej placówce operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo w zagranicznej placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest równoznaczne z wniesieniem tego pisma do sądu.

Roszczenie jest wymagalne od dnia, w którym dłużnik powinien spełnić świadczenie. O wymagalności roszczenia decyduje chwila, w której uprawniony mógł zażądać spełnienia świadczenia ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 25 marca 1981 r., I PRN 6/81, LEX nr 14578). Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania (art. 455 k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Możliwość żądania zaspokojenia roszczenia oznacza potencjalny stan o charakterze obiektywnym, którego początek następuje w chwili, w której wierzytelność zostaje uaktywniona (wyrok SN z 4.03.2010 r., I PK 186/09, LEX nr 584198). Chwila ta przypada w dniu oznaczonym w umowie lub w przepisach prawa pracy. Wymagalność roszczenia może przy tym nastąpić niezwłocznie po jego powstaniu w czasie trwania zatrudnienia lub łączyć się z ustaniem stosunku zatrudnienia. Jeżeli termin spełnienia świadczenia jest określony wprost w ustawie, układzie zbiorowym pracy, regulaminie, umowie o pracę itp., dniem wymagalności roszczenia jest dzień wskazany w takim akcie jako termin wykonania zobowiązania (np. zapłaty wynagrodzenia – art. 85 k.p.) (tak Florek Ludwik (red.), Kodeks pracy. Komentarz, wyd. VII).

Zgodnie z § 17 ust. 1 Regulaminu pracy (...), pracownicy strony pozwanej otrzymują wynagrodzenie za pracę z dołu, najpóźniej do 28 dnia każdego miesiąca, za który przysługuje wynagrodzenie. Jeżeli dzień wypłaty jest dniem wolnym od pracy, wynagrodzenie za pracę wypłaca się w dniu poprzednim. Powyższe regulacje są zgodne z przepisami art. 85 § 1- 3 k.p. Kodeksowym obowiązkiem pracodawcy jest wypłata wynagrodzenia z dołu niezwłocznie po ustaleniu jego pełnej wysokości, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego. (art. 85 § 2). Obowiązek wcześniejszej wypłaty, jako korzystniejszy dla pracownika, może być wprowadzony przepisami niższej rangi (art. 9 k.p.) oraz umową o pracę (art. 18 k.p.).

Powódka wniosła pozew w niniejszej sprawie w dniu 23 maja 2025 r. (data stempla pocztowego, k. 34), domagając się zasądzenia m.in. należności z tytułu wynagrodzenia za pracę za okres od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami wewnętrznymi, roszczenie o wypłatę wynagrodzenia za miesiąc styczeń 2022 r. stało się wymagalne z dniem 28 stycznia 2022 r., za miesiąc luty 2022 r. – z dniem 28 lutego 2022 r., za miesiąc marzec 2022 r. – z dniem 28 marca 2022 r., natomiast za miesiąc kwiecień 2022 r. – z dniem 28 kwietnia 2022 r. Tym samym, roszczenia powódki dotyczące wynagrodzenia za wskazane miesiące uległy przedawnieniu z upływem trzyletniego terminu przewidzianego w art. 291 § 1 k.p. W konsekwencji, wniesienie pozwu w dniu 23 maja 2025 r. nastąpiło po upływie ustawowego terminu przedawnienia, co skutkuje niemożnością skutecznego dochodzenia przez powódkę roszczeń za wskazany okres.

Odnosząc się do wniosku powódki o nieuwzględnienie podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia, należy w pierwszej kolejności wskazać, iż instytucja przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy posiada własne, autonomiczne uregulowanie w Kodeksie pracy. Zgodnie z art. 291 § 1 k.p. roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Tym samym brak jest podstaw do stosowania w tym zakresie regulacji prawa cywilnego w drodze odesłania z art. 300 k.p., albowiem przepisy prawa pracy w sposób wyczerpujący i samodzielny normują tę materię.

W konsekwencji, nie zachodzi potrzeba ani podstawa do rozważania, czy ostatnia nowelizacja przepisów Kodeksu cywilnego – w szczególności zmiana art. 118 k.c. – mogłaby znaleźć zastosowanie do roszczeń pracowniczych. W ocenie Sądu, odpowiedź na tak postawione pytanie jest jednoznacznie negatywna. Obowiązująca od dnia 9 lipca 2018 r. reguła ustalania końca okresu przedawnienia roszczeń, zawarta w art. 118 zdanie drugie k.c., znajduje bowiem zastosowanie wyłącznie do roszczeń cywilnoprawnych, których terminy przedawnienia określone zostały w przepisach szczególnych prawa cywilnego. W przypadku takich roszczeń koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, w którym upływa okres przedawnienia liczony w latach.

Za powyższą wykładnią przemawiają zarówno argumenty językowe, jak i systemowe oraz funkcjonalne. Wykładnia językowa wskazuje, iż art. 118 k.c. odnosi się do „roszczeń” w rozumieniu prawa cywilnego, a nie prawa pracy. Wykładnia systemowa nakazuje respektować autonomię regulacji prawa pracy, które w art. 291 k.p. w sposób kompletny normuje kwestię przedawnienia roszczeń pracowniczych. Wreszcie wykładnia funkcjonalna prowadzi do wniosku, iż ratio legis art. 118 zdanie drugie k.c. – tj. ujednolicenie końca okresów przedawnienia w prawie cywilnym – nie znajduje uzasadnienia w stosunkach pracowniczych, które charakteryzują się odmienną specyfiką i wymagają odrębnych rozwiązań.

Wyłączenie zastosowania art. 118 zdanie drugie k.c. nastąpi jedynie wówczas, gdy przepisy szczególne przewidują odmienny sposób ustalania końca okresu przedawnienia. Taką właśnie sytuację stanowi art. 291 § 1 k.p., który wprost określa trzyletni termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy, liczony od dnia ich wymagalności, bez odwołania do końca roku kalendarzowego.

Stanowisko to znajduje pełne potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego. W szczególności wskazać należy na postanowienie z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt I PSK 55/24 (LEX nr 3899466), jak również na postanowienie z dnia 18 marca 2025 r., sygn. akt III PSK 54/24 (LEX nr 3847027). W obu tych judykatach Sąd Najwyższy jednoznacznie stwierdził, iż art. 118 zdanie drugie k.c. nie znajduje zastosowania do roszczeń ze stosunku pracy, wobec ich odrębnego i samodzielnego uregulowania w Kodeksie pracy. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela wskazaną linię orzeczniczą i nie znajduje podstaw do uwzględnienia wniosku powódki o nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia w oparciu o art. 118 zdanie drugie k.c. w zw. z art. 300 k.p.

Dalej należy wskazać, iż wniosek powódki o nieuwzględnienie zgłoszonego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia w oparciu o art. 5 k.c. w zw. z art. 300 k.p. również nie zasługiwał na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że instytucja przedawnienia pełni w systemie prawa funkcję stabilizującą stosunki prawne, zapewniając pewność obrotu i ochronę dłużnika przed dochodzeniem roszczeń po upływie znacznego czasu. W związku z tym, co do zasady, podniesienie zarzutu przedawnienia przez stronę pozwaną nie może być traktowane jako nadużycie prawa podmiotowego, jeżeli upływ terminu przedawnienia jest konsekwencją bezczynności uprawnionego.

Zastosowanie klauzuli generalnej z art. 5 k.c. w odniesieniu do zarzutu przedawnienia dopuszczalne jest jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy dochodzi do rażącego naruszenia zasad współżycia społecznego, a przekroczenie terminu przedawnienia ma charakter nieznaczny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że przyznanie, iż doszło do nadużycia prawa podmiotowego przez skorzystanie z zarzutu przedawnienia, powinno następować w przypadkach szczególnych i uzasadnionych okolicznościami sprawy ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2025 r., sygn. akt II CSKP 72/23, LEX nr 3873736).

Powódka argumentowała, iż po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23, oraz po wypłaceniu jej wyrównania wynagrodzenia za rok 2023, pozostawała w przekonaniu, że strona pozwana podejmie analogiczne działania w odniesieniu do wynagrodzenia za rok 2022. Nadto wskazywała, iż postępowanie sądowe jest ostatecznym sposobem rozwiązywania sporów, a pracodawca jako podmiot zobowiązany do szczególnego poszanowania prawa powinien samodzielnie uregulować należności pracownicze, co uzasadniało jej wstrzymywanie się z wniesieniem pozwu tak długo, jak było to możliwe.

Niemniej jednak, w ocenie Sądu, tak sformułowany wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Powódka miała bowiem świadomość niesłusznego pomniejszania jej wynagrodzenia co najmniej od listopada 2023 r., tj. od momentu ogłoszenia przez Trybunał Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów ustawy okołobudżetowej na rok 2023 dotyczących wynagrodzeń sędziowskich, które zostały ukształtowane przez ustawodawcę w sposób analogiczny w latach 2021 i 2022. W tym stanie rzeczy powódka, jako świadomy uczestnik obrotu prawnego, winna była dochować najwyższej staranności w zakresie ochrony swoich interesów i podjąć stosowne kroki prawne w odpowiednim czasie.

Podkreślić należy, że brak aktywności powódki przez okres przekraczający trzy lata od daty wymagalności roszczeń nie może być usprawiedliwiany oczekiwaniem na dobrowolne działania pracodawcy. Oczywistym jest bowiem, że pracodawca nie mógł dobrowolnie spełnić dochodzonego świadczenia. Takie oczekiwanie nie stanowi okoliczności wyjątkowej, która mogłaby uzasadniać zastosowanie art. 5 k.c. w celu uchylenia skutków przedawnienia. W przeciwnym razie doszłoby do podważenia funkcji instytucji przedawnienia i naruszenia zasady pewności prawa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż podniesiony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia roszczeń powódki za okres od stycznia 2022 r. do kwietnia 2022 r. był zasadny i podlegał uwzględnieniu. W konsekwencji dochodzone przez powódkę roszczenia w powyższym zakresie oraz w zakresie roszczeń ubocznych (odsetkowych) podlegały oddaleniu jako przedawnione.

Dalej należy wskazać, że osią sporu w niniejszym postępowaniu było zagadnienie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej ingerencji ustawodawcy za pomocą tzw. ustaw okołobudżetowych w ustanowiony w art. 91 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U z 2024 r., poz. 334, t.j.) (dalej również: p.u.s.p.) sposób kształtowania wynagrodzeń sędziów.

Należy wskazać, że sędziowie są jedyną grupą zawodową, której wynagrodzenie reguluje bezpośrednio Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Według bowiem art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków, przy czym wyżej wskazana norma konstytucyjna została uszczegółowiona w art. 91 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Zgodnie z art. 91 § 1 ww. ustawy wysokość wynagrodzenia sędziów, zajmujących równorzędne stanowiska sędziowskie, różnicuje staż pracy lub pełnione funkcje. Istotny zaś w zakresie przedmiotowego sporu pozostaje art. 91 § 1c ww. ustawy, który wskazuje, że podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504, 1504 i 2461), z zastrzeżeniem § 1d. Zaś art. 91 § 1d p.u.s.p. stanowi, że jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § 1c, jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego - przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w dotychczasowej wysokości.

Wedle treści art. 91 § 2 p.u.s.p. wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w stawkach, których wysokość ustala się z zastosowaniem mnożników podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego, o której mowa w § 1c. Stawki wynagrodzenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach sędziowskich oraz mnożniki, służące do ustalenia wysokości wynagrodzenia zasadniczego sędziów w poszczególnych stawkach, określa załącznik do ustawy. Artykuł 91 § 6 p.u.s.p. stanowi natomiast, że w związku z pełnioną funkcją sędziemu przysługuje dodatek funkcyjny. Wedle § 7 owego artykułu wynagrodzenie sędziów różnicuje ponadto dodatek za długoletnią pracę, wynoszący, począwszy od szóstego roku pracy, 5% wynagrodzenia zasadniczego i wzrastający po każdym roku o 1%, aż do osiągnięcia 20% wynagrodzenia zasadniczego.

Zgodnie zaś z art. 106y § 1 p.u.s.p. wynagrodzenie zasadnicze asesora sądowego wynosi 80% wynagrodzenia zasadniczego w stawce pierwszej sędziego sądu rejonowego, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego. Natomiast zgodnie z § 2 ww. przepisu w przypadku powierzenia asesorowi sądowemu funkcji przewodniczącego wydziału, przysługuje mu z tego tytułu dodatek funkcyjny ustalany w sposób określony w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 91 § 8. Jednocześnie, należy podkreślić, że poza wynagrodzeniem zasadniczym wynagrodzenie asesorów sądowych różnicuje ponadto dodatek za długoletnią pracę wynoszący, począwszy od szóstego roku pracy, 5% wynagrodzenia zasadniczego i wzrastający po każdym roku o 1%, aż do osiągnięcia 20% wynagrodzenia zasadniczego (art. 106y § 4 p.u.s.p.).

Wskazać należy, że funkcjonujące aktualnie zasady kształtowania wynagrodzeń sędziów są następstwem wejścia w życie ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 459). Ich istotę sprowadzić można do iloczynu przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale roku poprzedzającego i stosownego mnożnika. Wcześniej był to podlegający waloryzacji iloczyn kwoty bazowej i owego mnożnika. W nowej koncepcji ustawodawcy przyjął więc nie waloryzację, lecz koncepcję progresywnego wynagrodzenia. Co ważne, celem tych przepisów było uniezależnienie wysokości świadczeń od wahań koniunktury gospodarczej, w tym przejściowych trudności finansowych kraju, a także odniesienie wynagrodzeń sędziów do obiektywnego wskaźnika i uniezależnienie procesu ich ustalania od ingerencji władzy wykonawczej i ustawodawczej.

Bezsporne pozostaje, że od początku 2021 r. ustawodawca postępował w sprzeczności z zasadami kształtowania wysokości wynagrodzeń sędziów określonymi w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Pierwsze odstępstwo stanowiło unormowanie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz. U. z 2020 r. poz. 2400) (zwana dalej także: ustawą okołobudżetową na rok 2021), w którym podano, że w roku 2021 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072), stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 r. ogłoszone w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 r. wynosiło 4.839,24 zł (zob. komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2019 r.), podczas gdy w drugim kwartale 2020 r. było to 5.024,48 zł (zob. komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 sierpnia 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2020 r.).

W kolejnych latach ustawodawca również odchodził od zasady wskazanej w art. 91 § 1c p.u.s.p.

I tak, w świetle treści art. 8 ust. 1 ustawy dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2445) (zwanej dalej także: ustawą okołobudżetową na rok 2022), w roku 2022 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072 oraz z 2021 r. poz. 1080 i 1236), stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r. ogłoszone w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie zaś z ust. 2 omawianego przepisu podstawę, o której mowa w ust. 1, zwiększa się o kwotę 26,00 zł. Należy przy tym zauważyć, że stało się tak, gdy przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2021 r. wyniosło 5.504,52 zł (zob. komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 sierpnia 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2021 r.).

Kolejno, w ustawie z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666) (zwanej dalej także ustawą okołobudżetową na rok 2023), ustawodawca wskazał w art. 8 ust. 1, że w 2023 r. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, stanowi kwota w wysokości 5.444,42 zł. Stało się tak w sytuacji, kiedy wartość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w drugim kwartale 2022 r. wynosiła 6.156,25 zł (zob. komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 sierpnia 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2022 r.).

Analizując powyższe należy wyprowadzić wniosek, że istnieje sprzeczność ustawowej regulacji z art. 91 § 1c p.u.s.p. z trzema następującymi po sobie ustawami okołobudżetowymi, dotyczącymi realizacji ustawy budżetowej na rok 2021, 2022 oraz 2023. Podkreślenia wymaga przy tym fakt, że ustawodawca wprowadzając odstępstwa od zasady kształtowania wynagrodzeń sędziowskich w oparciu o przeciętne wynagrodzenie z drugiego kwartału roku poprzedzającego, nie zawiesił mocy obowiązującej przepisu 91 § 1c p.u.s.p., nie uchylił go, ani nie dokonał jego zmiany. W systemie prawa obowiązywały zatem we wskazanych latach dwie normy prawne, które odmiennie kształtowały wysokość przeciętnego wynagrodzenia, stanowiącego podstawę ustalenia wynagrodzenie sędziego.

Bez wątpienia w sytuacji obiekcji dotyczących mocy obowiązującej przepisów o sprzecznej treści, a zawartych w aktach prawnych wydanych w różnym czasie i w sytuacji, kiedy to przepisy późniejsze nie uchylają wcześniejszych, należy przyznać prymat przepisowi późniejszemu ( lex posteriori derogat legi priori) (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1993 r., I PZP 12/03 nie publ.; wyrok z dnia 12 kwietnia 1994 r., I PRN 12/94, LEX nr 1294311; wyrok z dnia 21 czerwca 1994 r., I PRN 38/94, OSNP 1994, nr 10, poz. 163.). Nie jest to jednak równoznaczne z tym, że sąd pozbawiony jest prawa do oceny, czy ,,nowe’’ regulacje pozostają w zgodności z normami rangi konstytucyjnej.

Co prawda zagadnienie możliwości kwestionowania przez sądy powszechne regulacji sprzecznych z Konstytucją było przedmiotem wieloletnich sporów, jednak powyższe nie prowadzi do wniosku, że brak jest uprawnienia sądu do oceny, w kontekście zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, norm ustanowionych w ustawach okołobudżetowych, które są odstępstwem od zasady z art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Aktualnie w doktrynie i orzecznictwie nie ma bowiem zasadniczo wątpliwości co do tego, że sąd powszechny może odmówić zastosowania określonego przepisu, jeśli uzna go za niezgodny z Konstytucją. Zwraca się przy tym uwagę, że orzekanie o zgodności ustaw z Konstytucją (art. 188 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) nie jest tożsame z oceną konstytucyjności przepisu mającego zastosowanie w konkretnej sprawie przez sąd orzekający. Odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego przez sąd za sprzeczny z Konstytucją nie narusza zatem kompetencji Trybunału Konstytucyjnego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2001 r., III ZP 12/01, OSNAPiUS 2002 Nr 2, poz. 34 z glosą częściowo krytyczną B. Nity, Przegląd Sądowy Nr 5, poz. 153). W uchwale o sygn. III ZP 12/01 Sąd Najwyższy stwierdził, że przedmiotem orzekania sądu jest indywidualny stosunek społeczny, a Trybunał Konstytucyjny orzeka o prawie. Wykonując władzę sądowniczą (art. 10 ust. 2 Konstytucji) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości (art. 175 ust. 1 Konstytucji), zaś Trybunał orzekając o zgodności ustaw z Konstytucją, wykonuje bardziej władzę ustawodawczą (ustawodawcy negatywnego) niż sądowniczą (mimo że art. 10 ust. 2 Konstytucji zalicza go do władzy sądowniczej). (uchwała SN z 17 listopada 2022 r., III PZP 2/21, OSNP 2023, nr 3, poz. 25.).

Uznanie więc, że sądy powszechne nie są uprawnione do badania zgodności ustaw z Konstytucją, a w konsekwencji do zajmowania stanowiska w kwestii ich zgodności, jak też niezgodności z ustawą zasadniczą, jest wyraźnie sprzeczne z art. 8 ust. 2 Konstytucji (por. też uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2001 r., III ZP 12/01, OSNAPiUS 2002 Nr 2, poz. 34). Praktyka odmawiania stosowania przez sądy ustaw, które są zdaniem sądów niekonstytucyjne, wynika bowiem z przywoływanej zasady nadrzędności Konstytucji wyrażonej w art. 8 ust. 1 i nakazu bezpośredniego jej stosowania, wyrażonego w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. (uchwała SN z 17 listopada 2022 r., III PZP 2/21, OSNP 2023, nr 3, poz. 25.). Podkreślić przy tym należy, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym.

Powyższa sytuacja, a odnosząca się do niekonstytucyjności przepisów, w przedmiotowej sprawie wystąpiła.

Odnosząc się więc do zarzutów podnoszonych przez powódkę, a dotyczących niekonstytucyjności przytoczonych wyżej przepisów, tj. art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 wskazać należy, że Sąd w niniejszym składzie uznał, że ww. przepis art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 jest niezgodny z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie, należy wskazać, że w toku niniejszej sprawy art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2023 został uznany za niezgodny z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23 (Dz.U.2023.2479). Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis utracił moc z dniem 15 listopada 2023 r.

Zdaniem niniejszego składu Sądu istotne pozostaje odniesienie się w zakresie niekonstytucyjności art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 do analiz Trybunału Konstytucyjnego dotyczących wynagrodzeń sędziów, w tym do ww. wyroku z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23.

W pierwszym rzędzie należy przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r. o sygn. akt K 1/12. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu ww. wyroku podał, że norma art. 178 ust. 2 Konstytucji „wyznacza, chociaż w sposób mało precyzyjny, pewien konieczny standard, który musi być respektowany przez ustawodawcę przy ustalaniu ustawowych zasad wynagradzania sędziów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 października 2000 r., sygn. P 8/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 189). Norma ta stanowi szczególną gwarancję ochrony wynagrodzeń sędziowskich na poziomie konstytucyjnym, co ogranicza dopuszczalność ingerencji ustawodawcy w system ich kształtowania. Art. 178 ust. 2 Konstytucji jest przy tym nie tyle gwarancją wynagrodzenia sędziego, jako sui generis pracownika, ile elementem ustroju sądownictwa - istotną materialną gwarancją niezawisłości sędziego. Nie jest bowiem przypadkiem, że unormowanie to znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie postanowienia ustanawiającego zasadę niezawisłości sędziów (art. 178 ust. 1 Konstytucji).” Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu owego wyroku wskazał również, że „najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego jest, by sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy samej ustawy - niejako „automatycznie”, bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na sędziów. Istotna jest, oczywiście, także sama wysokość wynagrodzenia, które powinno zapewniać bezpieczeństwo finansowe sędziemu i jego rodzinie, rekompensować rygorystyczne ograniczenia w podejmowaniu innej działalności zarobkowej oraz sprzyjać budowaniu prestiżu urzędu sędziego. Zdaniem Trybunału, wynagrodzenie to powinno być znacząco wyższe od przeciętnego wynagrodzenia w kraju. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt K 1/12 podał także, że „problematyka wynagradzania sędziów ma istotne znaczenie dla ich statusu. Powszechnie uznaje się, że odpowiednio wysokie wynagrodzenie jest jedną z gwarancji sędziowskiej niezawisłości, ponieważ pozwala ono sędziemu swobodnie pełnić urząd bez troski o byt materialny własny i rodziny.’’

Wskazać trzeba, że w uzasadnieniu ww. wyroku określono również nieprzekraczalne „warunki brzegowe”, a więc granice wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego i zakresowi jego obowiązków, wskazując, że: wynagrodzenia sędziów powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość - zarówno wobec całej tej grupy zawodowej - ze strony władzy wykonawczej, jak i w odniesieniu do poszczególnych sędziów, co do których niedopuszczalne jest uzależnianie jego wysokości od indywidualnej oceny ich pracy; wysokość wynagrodzenia sędziego, w tym rozpoczynającego karierę w zawodzie sędziowskim sędziego sądu rejonowego, powinna znacząco przewyższać wysokość przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej; wynagrodzenia sędziów powinny w dłuższym okresie czasu wykazywać tendencję wzrostową nie mniejszą niż przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej; w trudnej sytuacji budżetu państwa wynagrodzenia sędziów powinny być bardziej - niż wynagrodzenia wszystkich innych funkcjonariuszy i pracowników sfery budżetowej - chronione przed nadmiernie niekorzystnymi zmianami; niedopuszczalne jest obniżenie w drodze normatywnej nominalnej wysokości wynagrodzenia sędziów, z wyjątkiem sytuacji, o której stanowi art. 216 ust. 5 Konstytucji (przekroczenie konstytucyjnego limitu zadłużenia).

Jednocześnie należy zauważyć, że do rozpoznania Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 1/23) zostały skierowane przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Krajową Radę Sądownictwa wnioski o zbadanie zgodności art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666) z określonymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Trzeba przy tym podkreślić, że ww. wnioski nie dotyczyły roku 2022. Pozostaje bowiem poza sporem, że ustawa okołobudżetowa na ww. rok już nie obowiązuje oraz że nie została w terminie zaskarżona przez uprawnione podmioty. Z uwagi na powyższe, wydanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie jej zgodności z Konstytucją nie jest już możliwe. W tej sytuacji, jak już wyżej podano, jedyną drogą na zapewnienie ochrony konstytucyjnych wolności i praw strony postępowania jest zbadania ww. ustaw przez sąd powszechny.

Przechodząc więc do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r., wydanego w sprawie o sygn. akt K 1/23 wskazać należy, że Trybunał orzekł m.in., że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666, z późn. zm.) są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także iż art. 7 ww. ustawy jest niezgodny z art. 195 ust. 2 Konstytucji. Odnosząc się do skutków niniejszego wyroku, Trybunał stwierdził, że w sferze stosowania prawa niniejszy wyrok ma zastosowanie do stanów faktycznych powstałych zarówno przed, jak i po jego wejściu w życie (zob. wyroki TK z: 13 marca 2007 r., sygn. K 8/07, OTK ZU nr 3/A/2007, poz. 26; 5 września 2007 r., sygn. P 21/06, OTK ZU nr 8/A/2007, poz. 96).

W treści uzasadnienia ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny przeanalizował zasady wynagradzania sędziów. Istotą problemu konstytucyjnego w sprawie było przede wszystkim stwierdzenie, czy zasady ustalania wynagrodzeń sędziów przyjęte w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. zapewniają sędziom wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu. (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2023 r., K 1/23, OTK-A 2023, nr 80.).

Trybunał Konstytucyjny odwołał się do własnego (przytoczonego już wyżej) wyroku z 12 grudnia 2012 r. o sygn. K 1/12 podając, że kluczowa dla istoty sprawy jest analiza każdego z wymienionych warunków („warunki brzegowe’’) w odniesieniu do przedmiotu kontroli. Wskazał, że zasady wynagradzania sędziów sformułowane w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. muszą spełniać wszystkie warunki brzegowe, by stwierdzić o ich konstytucyjności.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in., że ,,niewątpliwie nie może być mowy o naruszeniu w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. warunku wskazanego w pkt 5. Zmiana zasad wynagradzania sędziów nie przewiduje obniżenia ich nominalnej wysokości. Nie zachodzi ponadto sytuacja, o której mowa w art. 216 ust. 5 Konstytucji; relacja państwowego długu publicznego do PKB nie przekracza poziomu 60%. Równie oczywiste jest spełnienie w przepisach kształtujących zasady wynagradzania sędziów warunku wskazanego w pkt 2. Wynagrodzenia sędziów znacząco przewyższają wysokość przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej, choćby z uwagi na opisany już w uzasadnieniu sposób wyliczania tych wynagrodzeń. Kwoty wskazane zarówno w prawie o ustroju sądów powszechnych, ustawie o Sądzie Najwyższym oraz ustawie o statusie Sędziów TK, jak i w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. pełnią rolę jedynie kwoty bazowej. Właściwe wynagrodzenie sędziów wylicza się jako iloczyn owej kwoty bazowej i mnożników określonych w przytoczonych ustawach. Wynagrodzenie sędziów jest więc kilkukrotnie wyższe od przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej i takie pozostaje bez względu na tempo jego wzrostu. Spełniony jest również warunek wskazany w pkt 3. Pomimo sytuacji incydentalnych, jak w 2021 r., kiedy przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej wzrosło o 6,74% a podstawa zasadniczego wynagrodzenia sędziowskiego została pozostawiona na tym samym poziomie, trudno stwierdzić, że w tym zakresie istnieje wyraźna tendencja. W roku 2022 wzrost wynagrodzeń sędziowskich był skorelowany ze wzrostem przeciętnego wynagrodzenia pomiędzy drugim kwartałem 2019 r. a drugim kwartałem 2020 r. (z 4.839,24 zł na 5.024,48 zł). Tymczasem w ustawie budżetowej na 2022 r. nie przewidywano wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej. Z kolei kwota będąca podstawą wynagrodzeń sędziowskich w ustawie okołobudżetowej na 2023 r. gwarantuje wzrost wynagrodzeń w 2023 r. o ok. 7,8% w stosunku do 2022 r. Jest to wskaźnik tożsamy z zaplanowanym w ustawie budżetowej na 2023 r. poziomem wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej. Konkludując, w ostatnich latach nie można zaobserwować tendencji do wzrostu podstawy wynagrodzeń sędziowskich w tempie niższym niż wzrost wynagrodzenia w sferze budżetowej.’’

Trybunał podkreślił, że już sama analiza przepisów kształtujących sposób wynagradzania sędziów w latach 2021-2023 pozwala stwierdzić, że w każdym z ostatnich trzech lat budżetowych ustawodawca przyjął inną koncepcję co do konstrukcji tego mechanizmu. Wskazał nadto, że każda z modyfikacji zasad wynagradzania sędziów na mocy ustawy okołobudżetowej miała w istocie rzeczy charakter tymczasowy, ponieważ co do zasady podstawa zasadniczych wynagrodzeń sędziowskich ustalana jest na podstawie przepisów p.u.s.p, u.SN oraz u.s.TK. Tymczasem, od przeszło trzech lat, reguła ta była „tymczasowo’’ modyfikowana, za każdym razem w inny sposób. Taki stan rzeczy sprawia, że poddać można w wątpliwość sens istnienia norm regulujących podstawę zasadniczego wynagrodzenia sędziów w wyżej wspomnianych ustawach.

Stosowanie jednorocznych rozwiązań tymczasowych w perspektywie wieloletniej, dodatkowo o zmiennym charakterze, sprawia, że nie został spełniony warunek brzegowy wymieniony w pkt 1. Wynagrodzenia sędziów w ostatnich latach kształtowane są przez ustawodawcę w sposób całkowicie uznaniowy - zarówno co do konstrukcji mechanizmu wynagradzania jak i tempa wzrostu płac. Dodał, że taka praktyka nie zapewnia konstytucyjnej ochrony wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego oraz zakresowi jego obowiązków. Sędziowie nie mogą w żaden sposób przewidzieć, jak będzie kształtować się ich wynagrodzenie.

Przywołane wyżej rozważania prowadzą do wniosków, że trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021-2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi wyrażonymi w art. 178 ust. 2 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślenia wymaga, że Konstytucja w art. 178 ust. 2 gwarantuje sędziom prawo do wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Zaznaczyć trzeba, że wprowadzone regulacje naruszają również wynikającą z istoty demokratycznego państwa prawnego zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego prawa oraz zasadę ochrony praw słusznie nabytych, a więc naruszają art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym przepisem Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Już usytuowanie tej klauzuli w normach konstytucyjnych nakazuje jej przyznać wysoki prymat i miejsce. Zagwarantowanie sędziom wynagrodzenia o odpowiedniej wysokości musi być ponadto rozpatrywane w kontekście art. 45 ust. 1 Konstytucji, ponieważ stanowi gwarancję interesu publicznego, wyrażającego się w zapewnieniu każdemu prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

Zdaniem niniejszego składu Sądu, wskazane przez Trybunał Konstytucyjny kryteria nie straciły swojej aktualności i winny być wzięte pod uwagę przy ocenie przyczyn przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań stanowiących odstępstwo od zasady ustalania wynagrodzeń sędziowskich wyrażonej w art. 91 § 1c p.u.s.p.

Należy podkreślić, że ustawodawca w uzasadnieniu ustaw okołobudżetowych planujących budżet na lata 2021, 2022 i 2023 nie powołał zasadnych argumentów przemawiających za koniecznością odstępstwa od ustrojowej zasady regulacji wynagrodzeń sędziów zawartej w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. W każdej z trzech wyżej wymienionych ustaw okołobudżetowych ustanawiających odstępstwa od mechanizmu wskazany w ww. artykule art. 91 § 1c ustawodawca ograniczył się do kilku lakonicznych zdań, odnoszących się w sposób ogólny do stanu budżetu państwa oraz ogólnej sytuacji geopolitycznej i ekonomicznej w Polsce oraz na świecie (np. pandemia, wojna, inflacja, płace pozostałych pracowników sfery budżetowej). W żadnym z uzasadnień do projektów omawianych ustaw nie zawarto konkretnych wyliczeń i danych wskazujących na to, że sytuacja budżetowa jest tak zła, że ustawodawca nie miał innego wyjścia niż zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich. W ustawach okołobudżetowych nie ma zatem ani jednego argumentu za tym, że zaistniały obiektywne, sprawdzalne okoliczności na tyle ważkie dla stanu budżetu, że konieczne stało się podjęcie kroków stanowiących naruszenie gwarancji niezawisłości sędziowskiej.

Istotne pozostaje również, że mimo powoływania się na trudności budżetowe związane z epidemią (...) (...)rząd w 2021 r. wypłacił emerytom i rencistom trzynastą i czternastą emeryturę, przy czym w 2021 r. z tego tytułu poniesiono wydatki w wysokości 25 miliardów złotych (niezależnie od ustawowej waloryzacji tych świadczeń). W 2021 r. weszły również w życie liczne ustawy (przykładowo: ustawa z 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1834), która zmieniła ustawę z 21 listopada 2021 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1282, ost.zm. Dz. U. z 2021 r. poz. 1834); ustawa nowelizująca i nowe rozporządzenie Rady Ministrów z 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. poz. 1960), które weszły w życie 1 listopada 2021 r.), które doprowadziły do wzrostu wynagrodzeń osób pełniących kierownicze stanowiska państwowe, w tym m.in. posłów, senatorów i Prezydenta RP; w związku z późniejszymi zmianami tych ustaw doszło także m.in do podwyższenia wynagrodzeń radnych.

Jednocześnie, w uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej wskazano, że budżet państwa na rok 2022 uwzględnia m.in. zwiększenie funduszu wynagrodzeń osobowych dla pracowników państwowej sfery budżetowej.

Zaznaczyć trzeba, w kontekście powyższego, że niedopuszczalne jest wybiórcze przerzucanie skutków niewydolności systemu finansów państwa na pewne grupy pracowników sfery budżetowej, zwłaszcza gdy jednocześnie inne grupy zawodowe nie zostały owym „zamrożeniem” dotknięte, a nawet zagwarantowano im wzrost wynagrodzeń.

Kwestię wynagrodzeń sędziowskich należy analizować również przy uwzględnieniu ogólnego kontekstu, a mianowicie, iż po pierwszym ich „zamrożeniu” w roku 2021, nastąpiły w kolejne ,,zamrożenia” pensji sędziów w latach 2022-2023.

W takiej perspektywie „zamrożenie’” w roku 2021 nie miało charakteru incydentalnego, lecz było początkiem sprzecznego z Konstytucją mechanizmu odchodzenia od regulacji ustrojowej zawartej w art. 91 § 1c ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Istotne jest, że gdyby zamrożenie miało charakter jednorazowy i dotyczyło tylko roku 2021, to wówczas można byłoby jeszcze rozważać jego zasadność (abstrahując od niespełnienia warunków brzegowych wskazanych w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2012 r.). Jeżeli jednak jest ono elementem długotrwałego procesu i stanowi arbitralną i całkowicie dowolną decyzję władzy ustawodawczej, to należy przyjąć, że żadne argumenty nie przemawiają na jego korzyść. Co ważne, w podobnym tonie wypowiedział się na ten temat Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 listopada 2023 r., o czym była mowa wyżej.

Podsumowując, w ocenie Sądu, trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę w latach 2021 - 2023 od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów, jest nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi wyrażonymi w art. 178 ust. 2 i art. 2 Konstytucji. Podkreślenia przy tym wymaga, że Konstytucja w art. 178 ust. 2 gwarantuje sędziom prawo do wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Wzorzec ten ustanawia szczególną ochronę wynagrodzeń sędziowskich na poziomie konstytucyjnym, a w konsekwencji ogranicza dopuszczalność ingerencji ustawodawcy w system ich kształtowania (zob. wyrok TK z 4 października 2000 r., sygn. P 8/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 189). Zapewnienie warunków pracy i wynagrodzenia odpowiadających godności urzędu i zakresowi obowiązków sędziów stanowi materialną gwarancję zasady niezawisłości (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Jednocześnie, w ocenie Sądu nie zachodzą żadne okoliczności zezwalające ustawodawcy na modyfikację zasady określania wynagrodzeń sędziów za pomocą regulacji ustaw okołobudżetowych. Ustawodawca nie wyjaśnił zasadniczo powodów ingerencji w zasadę określoną w 91 § 1c p.u.s.p., a nadto nie zostały spełnione przesłanki brzegowe uprawniające do zamrożenia wynagrodzeń sędziowskich, które to przesłanki wskazano w przywoływanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r.

Dodatkowo wskazać należy, że wątpliwości budzi ponadto zgodność art. 8 ustawy dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 z przepisami art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej z 7 lutego 1992 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 z późn. zm.; dalej jako: TUE) i z art. 47 akapit drugi Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE. C. z 2007 r. Nr 303, str. 1 z późn. zm.; dalej jako: KPP).

Przepis art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE kreuje obowiązek ustanowienia przez państwa członkowskie „środków” niezbędnych do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej. W celu jej realizacji istotne jest zapewnienie obywatelowi dostępu do „niezawisłego” sądu w rozumieniu art. 47 akapit drugi KPP. Jak wskazuje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pojęcie „niezawisłości” oznacza między innymi, że sąd wypełnia swe zadania w pełni autonomicznie, nie podlegając żadnej hierarchii służbowej, ani nie będąc podporządkowanym komukolwiek i nie otrzymując nakazów czy wytycznych z jakiegokolwiek źródła, oraz że jest on w ten sposób chroniony przed ingerencją i naciskami zewnętrznymi mogącymi zagrozić niezależności osądu jego członków i wpływać na ich rozstrzygnięcia (por. wyrok z dnia 19 września 2006 r., Wilson, C 506/04, EU:C:2006:587, pkt 51, a także z dnia 16 lutego 2017 r., Z. H., C 503/15, EU:C:2017:126, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). TSUE wskazuje przy tym, że nieodłączną gwarancję niezawisłości sędziowskiej stanowi (obok nieusuwalności sędziów) poziom wynagrodzenia odpowiadający wadze wykonywanych przez nich zadań (por. wyrok z dnia 19 września 2006 r., C-506/04, pkt 51, z 27 lutego 2018 r., C-64/16, pkt 45; z 24 czerwca 2019 r., C-619/18, ECLI:EU:C:2019:531, pkt 75).

W kontekście przedmiotowej sprawy należy przytoczyć wyrok z dnia 27 lutego 2018 r. wydany w sprawie C-64/16, w którym TSUE stwierdził, że zamrożenie wynagrodzeń sędziów nie godzi w zasadę niezawisłości sędziowskiej (w rozumieniu art. 47 KPP i art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE) w sytuacji, gdy owo zamrożenie dotyczy nie tylko sędziów (a więc wybranej grupy zawodowej), „ale - szerzej (obejmuje) - różne osoby zajmujące funkcje publiczne i osoby wykonujące zadania w sektorze publicznym, w tym przedstawicieli władz ustawodawczej, wykonawczej” i jednocześnie jest ono podyktowane koniecznością „likwidacji nadmiernego deficytu budżetowego państwa”.

Przenosząc powyższe rozważania na realia rozpatrywanej sprawy zmiana wynagrodzeń sędziowskich, a w konsekwencji zmiana wynagrodzeń asesorów sądowych, w spornym okresie miała odmienny charakter, pominięto bowiem przedstawicieli władz ustawodawczej i wykonawczej, którym nie tylko nie obniżono uposażeń, ale przeciwnie - polepszono ich dotychczasowe warunki płacowe, o czym była mowa wyżej. Mając zaś na względzie, że zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich (i zależnych od nich wynagrodzeń referendarzy sądowych) mocą art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 r. nie spełnia standardów wynikających z ww. wyroku TSUE, to należy przyjąć, iż powyższe uchybia zasadzie niezawisłości sędziowskiej, o której mowa w art. 47 KPP i art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE.

Tym samym żądanie powódki podlegało uwzględnieniu w przeważającej większości zgodnie z przedstawionymi przez stronę pozwaną wyliczeniami, które nie były kwestionowane przez powódkę i która cofnęła pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia ponad kwotę wynikającą z przedstawionego przez stronę pozwaną wyliczenia. Sąd odmówił bowiem zastosowania art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 z uwagi na jego niezgodność z Konstytucją i normami unijnymi i ustalił wynagrodzenie powódki w oparciu o art. 106y § 1 w zw. z art. 91 § 1c p.u.s.p.

Jednocześnie, z uwagi na to, że konsekwencją wypłaty przez pozwanego wynagrodzenia powódki w zmniejszonej wysokości było również pomniejszenie dodatkowego wynagrodzenia rocznego należnego jej za 2022 rok, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1690 z zm.) to także w tym wypadku powództwo podlegało uwzględnieniu.

W przypadku skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie za częściowo niewypłacone w terminie wynagrodzenie za 2023, powódka domagała się z tego tytułu ostatecznie łącznie kwoty 882,45 zł, tj. kwoty zgodnej z zaprezentowanymi przez stronę pozwaną hipotetycznymi wyliczeniami. Przy przyjęciu terminów wymagalności wynagrodzenia zgodnego z obowiązującym u pozwanej Regulaminem Pracy oraz terminem wypłaty różnicy, a także po modyfikacji roszczenia w tym zakresie przez powódkę powództwo również zasługiwało na uwzględnienie.

Z uwagi na fakt, iż powódka zgodził się ze stroną pozwaną w przedmiocie hipotetycznych wyliczeń i cofnęła pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia co do łącznej kwoty 279,10 zł brutto, Sąd umorzył w punkcie I sentencji wyroku postępowanie w tym zakresie. Zauważyć przy tym należy, że w ocenie Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy, nie zaszły przesłanki wymienione w art. 203 § 4 k.p.c. ani w art. 469 k.p.c.

Natomiast, w punkcie II sentencji wyroku Sąd zasądził od strony pozwanej (...) na rzecz powódki Z. I. tytułem wyrównania wynagrodzenia za okres od maja 2022 r. do grudnia 2022 r., wyrównania dodatkowego wynagrodzenia rocznego za rok 2022 oraz skapitalizowanych odsetek od wynagrodzenia za okres od maja 2022 r. do grudnia 2022 r. oraz od wynagrodzenia za rok 2023, łączną kwotę 12.347,95 zł brutto.

O odsetkach ustawowych orzeczono na podstawie art. 481 k.c. oraz art. 482 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Należy podkreślić, że powódka nie kwestionował wyliczeń przedstawionych przez służby płacowe strony pozwanej w przedmiocie kapitalizacji odsetek i finalnie dostosowała swoje roszczenia do wyliczeń strony pozwanej. Zauważyć przy tym należało, że jeżeli chodzi o skapitalizowane odsetki, w tym wypadku dochodziło do drobnego rozszerzenia powództwa w piśmie z dnia 24 października 2025 r. o łączną kwotę 8,72 zł. Mowa w tym wypadku o odsetkach skapitalizowanych za okres od czerwca do grudnia 2022 r. i o odsetkach skapitalizowanych w związku z opóźnieniem w wypłacie dodatkowego wynagrodzenia rocznego. W myśl natomiast art. 482 k.c. od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Tym samym o ile powódka skutecznie rozszerzyła żądanie pozwu w tej części o tyle dalsze odsetki mogły być liczone od kwoty 8,72 zł dopiero od momentu wytoczenia o nie powództwa tj. od 24 października 2025 r.

W punkcie III sentencji wyroku Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie, obejmującym roszczenie powódki o zasądzenie wynagrodzenia za pracę za okres od stycznia 2022 r. do kwietnia 2022 r., jak również żądanie odsetek ustawowych za opóźnienie od wskazanych należności. Oddalenie powództwa w tej części uzasadnione było podniesionym przez stronę pozwaną zarzutem przedawnienia w tym zakresie. Sąd wskazał, iż trzyletni termin upłynął przed wniesieniem pozwu, co skutkowało koniecznością zastosowania instytucji przedawnienia i odmową uwzględnienia żądania powódki w tej części. Dodatkowo powództwo oddalono co do odsetek liczonych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty od kwoty 8,72 zł, co wyjaśniono wyżej.

W punkcie IV sentencji wyroku Sąd nadał wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie bowiem z art. 477 ² § 1 k.p.c. zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, Sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Sąd nadając rygor wykonalności co do ww. kwoty działał w oparciu przedłożone przez stronę pozwaną zaświadczenie, które nie było kwestionowane przez powódkę, z którego wynikało, iż jej miesięczne wynagrodzenie wynosiło 19.115,34 zł.

W związku z podmiotowym zwolnieniem strony pozwanej z obowiązku ponoszenia kosztów, Sąd na zasadzie art. 94 u.k.s.c. oraz art. 113 u.k.s.c. w punkcie V sentencji wyroku nieuiszczone koszty sądowe zaliczył na rachunek Skarbu Państwa.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w wyroku.